Ашер-Йосеф Черкасский, иудей, старший сержант полка МВД особого назначения «Днепр-1»
Для прочтения всего материала, кликнуть на текст.
Опубликовано 22 декабря 2014 22:56
Для прочтения всего материала, кликнуть на текст.
Опубликовано 22 декабря 2014 22:56
05.12.2014
Писательница, журналист, переводчик, автор книги воспоминаний об Иосифе Бродском Людмила Яковлевна Штерн не просто свидетель эпохи: в истории ее семьи оставили свой след и война 1812 года, и революция, и еврейская эмиграция из Европы в конце 30-х, и ленинградская блокада, и государственный антисемитизм, и диссидентство. О том, при каких обстоятельствах ее дед познакомился с Лениным, за какую неосторожную фразу отца забрали в Большой дом, почему, несмотря на наличие формы секретности, ее саму с легкостью выпустили из Союза, а также о сходстве и различии между двумя ее близкими друзьями, Бродским и Довлатовым, Людмила Штерн рассказала в интервью Jewish.ru.
Добавлено на сайт 18 декабря 2014
Фильм ВГТРК, 2012 г.
Помещено на сайт 13 декабря 2014

Еврейский народ в древности составляли двенадцать племен, которые однажды разделились на два царства-государства — Израиль (десять колен) и Иудею (два колена). После захвата ассирийским царем Саргоном II Израильского царства в 722 году до н.э. все десять колен Израилевых были уведены в неизвестном направлении. Нынешние евреи считаются потомками тех двух колен изралевых, которые составляли Иудейское царство. Старинные сказания гласят, что древние израильтяне сумели вырваться из плена. Они, ведя непрерывные войны, прорвались далеко на Восток и поселились где-то за Китаем. А именно в Японии. Так ли это?

Великий шелковый путь
Древние царства Израиля, которые состояли из 12 племен, были в 933 году до нашей эры разделены на юге царство Иудея и северное царство Израиль. Десять племен из 12 жили в Израиле. Потомки из южного царства называют себя евреями. Народ северного царства был сослан в Ассирию в 722 году до нашей эры, и не вернулся в Израиль. Они называются “Забытые десять колен Израиля” и были разбросаны по четырем углам земли. Найдены потомки израильтян, не только в западном мире, но и в восточном мире особенно вдоль Шелкового пути. Они живут в Афганистане, Пакистане, Кашмире, Индии, Бирме, Китае. Эти народы отмечают праздник Пасхи, имеют легенды о том, что они прибыли из Израиля, многие говорят на арамейском языке и использоют Библию. Из Китая часть евреев переселилась в Японию.
Примерно 1700 лет назад, на четырнадцатом году правления императора Одзина, в Японию прибыл Юзуки-О (по-японски «О» означает «король») в сопровождении 3600 человек. Это были евреи, так как по-японски «юзу» означает «иудей». Пришельцы обучили тогда японцев неизвестному им ткацкому искусству. При следующем императоре – Юрнаку в Японию прибыла новая группа «юзу», которых император за умение ткать назвал «Хатта» (что означает «челнок»). «Хатта» не были ни китайского, ни корейского происхождения. До Японии они долгое время прожили в Китае. Сами они называли себя «Израй». Позже племя «Хатта» стали называть «Узумаса» («узу» – это измененное «юзу», т. е. «еврей»). В настоящее время возле Киото есть деревня Узумаса и храм по имени Узумаса-Дери (по-японски «Дери» – «Давид»). В этом храме в сентябре каждого года проводится «Праздник агнца», на которого возлагают все грехи народа. Это напоминает церемонию Дня покаяния в Израиле.

Цветочные ворота Иерусалима




Ямабуси являются людьми, которые почитают горы как святые места для религиозных обрядов. Израильтяне также рассматривали горы как святые места. Десять Заповедей Торы были даны на горе Синай.

Omikoshi




Синтоистский храм, как правило, опирается на горы или холмы. Практически все горы в Японии имеют храм на вершине горы. В древнем Израиле, на горах, как правило, расположены места поклонения называемые “высоких мест”. Иерусалимский храм был построен на горе (гора Мориа). Моисей получил десять заповедей от Бога на горе Синай. Все синтоистские храмы сделаны из дерева. Во многих частях древнего храма израильские также было сделано из дерева. Израильтяне использовали камни в некоторых местах, но стены, полы, потолки, и все внутренности были обложены деревом (1 Kings 6:9, 15-18), это были кедры из Ливана (1 Kings 5:6). В Японии они не имеют кедров из Ливана, так и в синтоистских храмов они используют Hinoki кипарис. Древесина из древних израильских храмов была покрыта золотом (1 Kings 6:20-30). В Японии важные части храмов обложены золотом.

Еще о евреях в Японии смотри мой пост – Евреи в Японии
Получил письмо из Минска, в котором было обращено внимание на то, что
Массовое захоронение евреев в городе Волошине
http://beljews.org/news2405.html
А здесь материалы по теме возникшего скандала в Воложине:

Приятно осознавать, что наша работа приносит результаты. В ноябре 2013 года мы писали о стройке в Воложине, которая должна вестись на месте массового захоронения евреев. В результате появились евреи, которые приняли статью как руководство к действию.
На месте предполагаемого строительства недавно прошел пикет, который организовал Георгий Корженевский. Данное мероприятие прошло с разрешения администрации города Воложин, в котором приняли участие 20 человек. Там присутствовали два члена еврейской молодежной организации НеЦеР Стас Турко и Женя Клебанов. В заключении акции ребята прочитали поминальный кадиш, к которому присоединились присутствовавшие.
А это то, что писали ранее:
Ноябрь 5, 2013

В Воложине на старом войсковом стадионе, где в 1941 году расстреляли сотни местных евреев, строят многоквартирные дома.
Главный архитектор Воложинского района Татьяна Чуприс рассказала, что заказчиками строительства комплекса жилых домов стали фирмы «Дан Прод» и «Трайпл»
72 квартиры будут сданы для сотрудников аграрного предприятия СООО «Дан Прод», которое строится около деревни Довгалевка. А еще 72 построят для местных военных.
Земляные работы на месте будущих домов проводятся как раз там, где расстреливали и хоронили людей, — утверждает местный житель Егор Корженевский.

Памятный знак, установленный на горе, место захоронения не фиксирует. А как раз на него будут ориентироваться рабочие, когда развернется строительство.

«Где стоит памятник, там и захоронение», — заверяет управляющий делами райисполкома Александр Уланчик. Он подтверждает, что все необходимые разрешения уже получены. По его словам Министерство культуры дало свое заключение и обозначенную охранной, зону строители трогать не будут. Делать перезахоронение останков райисполком пока что тоже не планирует.
Стадион принадлежит размещенной в Воложине военной части. Построен он был для польских пограничников еще до Второй мировой войны. А Корженевский утверждает, что на этом месте размещались еще войска Витовта. Правда, когда стало известно про строительство домов, стадион быстренько разобрали, а еще пару лет назад он был в хорошем состоянии.
У Корженевского своя «еврейская» история:
«В Первую мировую войну еврей спас моего деда, — говорит Егор, — а уже во Вторую мировую дед с моим отцом семью этого еврея из гетто выкрали».

Расстрелы евреев на этом месте зафиксированы в книге местного историка Мечислава Новика. Новик сам родился в Воложине в 1926 году. Тут же пережил войну. Работал учителем истории и еще 10 лет в местном музее. С гордостью говорит, что в его трудовой книжке – 60 лет стажа. Отличник народного просвещения БССР.

Мечислав Новик опросил свидетелей и восстановил историю Холокоста на Воложинщине в своей книге «Кровавый след немецко-фашистской оккупации в истории Воложинского района». Говорит, что расстрел на стадионе произошел в ноябре 1941 года.
«На первый расстрел пригнали группу из 200 человек, женщин и мужчин, выбрали самых здоровых. Сказали приходить в военную часть, чтоб помыть. И с ведрами, метлами загнали этих людей в штаб нашей войсковой части, во дворец Тышкевича. Потом отбирали по 10 человек и гнали на стадион для расстрела».
«На том самом месте и похоронили, никто их не перезахоранивал», — утверждает Новик.

В школе Мечислав Новик учил истории в том числе и теперешних чиновников.
Управляющий делами райисполкома Александр Уланчик тоже из Воложина. На вопрос, ничего ли, что жилые дома строятся рядом с местом, где убивали людей, говорит, что весь Воложин построен на костях.
«Может и мы с Вами на костях стоим, кто его знает».
Попытка сослаться на авторитет местного краеведа тоже ни к чему не привела:
«Он написал книжку. И кто-нибудь другой может написать книжку. Это не истина», — заключает чиновник.
То, что жить в новостройках будут сотрудники нового агрокомплекса, волоинцев не утешает. Говорить под запись никто не отваживается, но уверенно говорят: «Не для воложинцев это строят».
Получить разрешение на строительство в историческом центре Володина да еще на месте действующего военного стадиона видимо было непросто.
Хоть официальным заказчиком строительства является СООО «Дан Прод», уже давно со слов местных чиновников стало известно, что строит там «Трайпл». К персоне самого хозяина «Трайпла» Юрия Чижа местные жители относятся насторожено. Тем более, что они сильно переживают и за местную экологию и за свое благосостояние – агрокомплекс будет в 5 километрах от Налибокской пущи и, по слухам, в радиусе 5-ти километров от фермы запретят выращивать свиней, а в каждом из местных хозяйств из по 5- 6 голов.
Удивительно также, что Белорусский союз евреев не принимает никаких мер по поводу этой ситуации. Хотя о их деятельности и так крайне мало известно.
Помещено на обновляющемся сайте 14 ноября 2014
P.S. Кто повлиял, публикация на нашем сайте, в фейсбуке, или другие обращения, но на сайте Союза белорусских еврейских объединений и общин исправили название города на правильное Воложин.
17 ноября
Вольф Рубинчик из Минска прислал ссылку на этот материал
5 ноября 2014
Слоним может войти в маршрут по еврейским поселениям
Добавлено 14 ноября 2014
Вольф Рубінчык
МІХОЭЛС (сапр. прозвішча Воўсі) Саламон Міхайлавіч (1890–1948), расійскі акцёр, рэжысёр, педагог, народны артыст СССР (1939). На сцэне з 1919. Працаваў у Маскоўскім дзяржаўным яўрэйскім тэатры (з 1929 мастацкі кіраўнік). Сцэнічныя стварэнні Міхоэлса вылучаліся філасофскай глыбінёй, тэмпераментам, вастрынёй і манументальнасцю формы. Сярод роляў: Лір («Кароль Лір» Шэкспіра), Тэўе-малочнік («Тэўе-малочнік» па Шолам-Алэйхему). Паставіў «Фрэйлэхс» (1945) і інш. Дзяржаўная прэмія СССР (1946). Забойства Міхоэлса было арганізаванае Міністэрствам дзяржаўнай бяспекі (МГБ).
(энцыклапедыя «Кірыла і Мяфодзія»)
Многія небеспадстаўна лічаць: Рэспубліка Беларусь мусіць узяць на сябе пэўную адказнасць за тое, што яе папярэдніца, БССР, не зберагла вялікага артыста (а міністр дзяржбяспекі БССР Цанава спрычыніўся да «ліквідацыі» Міхоэлса і Голубава). Так, ізраілец Аляксандр Розенблюм пісаў: «Чаму нельга устанавіць дошку там, дзе злачынства адбылося? Зразумела, і надпіс на дошцы павінен быць адпаведным: “Тут 13 студзеня 1948 года сталінскія бандыты забілі Народнага артыста СССР Саламона Міхоэлса”» («Мы яшчэ тут!», № 7, май 2005). Яшчэ раней да абмеркавання тэмы далучыўся мінчук Анатоль Сідарэвіч: «Беларусі трэба ўшанаваць памяць Міхоэлса. Гэта было б знакам удзячнасці за тое, што ён зрабіў дзеля перамогі над гітлерызмам. Гэта было б і актам пакаяння за тое, што дапусцілі забойства актора на сваёй зямлі» («Наша Ніва», 10.01.2003).
Штогод у студзені ў беларускай прэсе з’яўляюцца артыкулы пра забойства (асабліва шчыраваў Ігар Кузняцоў), аднак колькасць не пераходзіць у якасць. Нядаўна Алесь Матафонаў зняў «дакументальны фільм» пра апошнія дні акцёра. Адзін з кіраўнікоў Саюза бел. яўрэйскіх грамадскіх аб’яднанняў і абшчын надае забойству Міхоэлса ледзь не касмічнае значэнне – маўляў, пасродкам гэтага злачынства Сталін жадаў справакаваць Трэцюю сусветную вайну… У выніку запанаваў погляд на Міхоэлса выключна як на ахвяру. Забыўся ўнёсак С. Міхоэлса ў беларускую культуру, навязваецца пункт гледжання, паводле якога акцёра з Беларуссю лучыць толькі месца гібелі – Мінск (ну і таварыскія дачыненні з некаторымі калегамі ў Беларускім дзяржаўным яўрэйскім тэатры). Артыкул «Міхоэлс» у «Беларускай энцыклапедыі» (т. 10, Мінск, 2000. С. 487) адпавядае гэтай канцэпцыі. Дарэчы, у энцыклапедыі памылка: Міхоэлс быў старшынёй «яўр. антыфаш. камітэта» не ў 1941–1945, а ў 1942–1948 гг.
У канцы 1990-х беларускі ўрад да 50-годдзя гібелі Міхоэлса кінуў яўрэям «костку» – пастанову № 322 ад 3 сакавіка 1998 г.: «1. Міністэрству культуры, Мінскаму гарвыканкому ў 1998 годзе ўстанавіць мемарыяльную дошку С. М. Міхоэлсу на будынку Дзяржаўнага акадэмічнага рускага драматычнага тэатра імя М. Горкага. 2. Аплату расходаў на праектаванне і стварэнне скульптурнай часткі мемарыяльнай дошкі ажыццявіць са сродкаў Міністэрства культуры, на ўстаноўку дошкі – са сродкаў Мінскага гарвыканкома. Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь С. Лінг.» (фотакопія была змешчана ў газеце «Авив» за сакавік 1999 г. – без каментарыяў). Відавочна, гэтая пастанова была своеасаблівай кампенсацыяй за адмову вярнуць яўрэйскім суполкам будынак тэатра – былую Харальную сінагогу. Аднак чыноўнікі ніжэйшага рангу вырашылі спусціць справу на тармазах, што ім удалося…
Пазіцыя тых, каму не патрэбная дошка, сцісла выкладзеная ў лісце дэпутаткі Мінгарсавета Ірыны Яўгенаўны Родзік ад 31.05.2007 (цытую ў перакладзе з рускай): «Паводле супрацоўнікаў літаратурнага аддзела Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М. Горкага, Саламон Міхоэлс, вялікі яўрэйскі акцёр і рэжысёр, з’яўляецца адным з заснавальнікаў (1925 г.) і з 1929 г. мастацкім кіраўніком Маскоўскага дзяржаўнага яўрэйскага тэатра.
Заснавальнікам і да 1939 г. нязменным кіраўніком Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М. Горкага з’яўляўся Уладзімір Уладзіміравіч Кумельскі, заслужаны дзеяч мастацтваў БССР.
У 1948 годзе С. Міхоэлс прыехаў у Мінск ад камітэта па Сталінскіх прэміях для прагляду прапанаваных на прэмію спектакляў, загінуў у студзені 1948 г. пад Мінскам.
Такім чынам, памятная дошка С. Міхоэлсу на будынку Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М. Горкага не можа быць усталяваная».
Значыць, «вялікі»-то «вялікі», але для яўрэяў і маскоўцаў, не для «нашых людзей».
Зрушыць справу з мёртвай кропкі магла б дапамагчы іншая аргументацыя. Галоўным у хадайніцтвах мусіць стацца не тое, што Міхоэлс тут загінуў, а тое, што ён тут нямала папрацаваў. Яго праца была прызнана і высока ацэнена беларускімі ўладамі ўжо ў 1920-я гг.
У ліпені 1923 г. у Менску гастраляваў маскоўскі Дзяржаўны яўрэйскі камерны тэатр са спектаклямі «Агенты», «Вядзьмарка», «Мазель тоў» і інш. Выступы спадабаліся публіцы і крытыкам: прынамсі гэта вынікае з рэцэнзій у «Звезде». «Нельга не адзначыць яркі сакавіты талент Міхоэлса», – пісалі, напрыклад, пра выкананне ім ролі Гоцмаха («Звезда», 14.07.1923). Больш за тое, на развітанне тав. Баліцкі (намеснік народнага камісара асветы) прачытаў «пастанову ЦВК [БССР] пра наданне яўрэйскаму дзяржаўнаму камернаму тэатру звання секцыі Беларускага акадэмічнага тэатра» («Звезда», 09.08.1923). То бок дэ-юрэ Міхоэлс зрабіўся беларускім артыстам! У 1930-х ён граў ролю ў фільме «Вяртанне Нейтана Бэйкера» вытворчасці кінастудыі «Савецкая Беларусь», выступаў кансультантам аднаго з найвядомейшых беларускіх фільмаў «Шукальнікі шчасця»…
З улікам усіх гэтых звестак, важна, каб шыльда вісела іменна ў (на) будынку былога яўрэйскага, а цяперака рускага тэатра ў Мінску па вул. Валадарскага, 5. Магчыма, гэтаму паспрыяе М. Мясніковіч, у канцы 2010 г. прызначаны прэм’ер-міністрам РБ. У 1998 г. ён кіраваў адміністрацыяй прэзідэнта і яўна быў у курсе гісторыі з паперай Лінга: яму не выпадае «адкруціцца» («я чалавек новы», «дайце разабрацца…»). Да таго ж хочацца верыць, што доўгія гады сядзення ў прэзідыуме Акадэміі навук неяк наблізілі обер-чыноўніка да навукі і культуры.
Дошка на месцы забойства – утопія, бо ніхто дакладна не ведае таго месца (дача Цанавы?). Трупы Міхоэлса і ягонага спадарожніка Голубава-Патапава 13 студзеня 1948 г. былі знойдзены на рагу Ульянаўскай і Беларускай. Напэўна, усталяванне там памятнага знака з надпісам, падобным да таго, што прапанаваў быў А. Розенблюм, мела б сэнс, але – толькі як сведчанне добрай волі беларускай дзяржавы. Гэтак урад сімвалічна падвёў бы рысу пад палітыкай дзяржаўнага тэрарызму.
(Паводле кнігі «На яўрэйскія тэмы», Мінск, 2011).
Пасляслоўе ад 05.11.2014. З моманту выхаду маёй кнігі прайшло больш за тры гады – за гэты час урад ніякай дошкі так і не павесіў. І вось у кастрычніку 2014 г. я выпадкова даведаўся, што група яўрэяў з Мінска хоча зноў «узняць гэтае пытанне» у Мінгарвыканкаме. Дзе была надрукавана пастанова Савета міністраў, яны не ведалі, – ну вядома ж, навукова-папулярныя кніжкі чытаць неабавязкова! Калі я параіў пашукаць газету «Авив» за сакавік 1999 г., яны пайшлі ў бібліятэку «Хэсэда», пакорпаліся ў падшыўцы, але пастанову не знайшлі, бо яна была надрукавана на 2-й старонцы газеты, а зірнулі толькі на 1-ю… Такія вось «актывісты», і вынік іхняга паходу да «мэра» Мінска даволі прадказальны.
Нядаўна, як ужо ведаюць чытачы belisrael.info, я пабываў у Кіеве. Што сказаць? Пры падабенстве стартавых пазіцый на пачатку 1990-х кіеўскія яўрэі к 2014 г. дабіліся значна большага, чым мінскія. У сталіцы Украіны дзейнічаюць выдатна адрамантаваныя сінагогі, пры іх – ешывы, кашэрныя крамы… Уражвае яўрэйскі абшчынны цэнтр імя Ларысы Раднянскай, адкрыты ў 2012 г., на тэрыторыі якога і праходзіў семінар ідышыстаў. Лічу важным тое, што пры цэнтры працуе гасцініца, дзе задавальняюцца патрэбы рэлігійных яўрэяў (напрыклад, ёсць спецыяльныя награвальныя прыборы для Шабесу, а вось ліфт на суботу адключаецца). У горадзе ёсць і яўрэйскія рэстараны, асабіста я заходзіў у «Такі да» на Шчакавіцкай, 29 і «Цымес» на Сагайдачнага, 5/10. У 1997 г. быў адкрыты помнік Шолам-Алэйхему (мінчукі, дзе ў нас помнік Майсею Кульбаку, ці хоць дошка ў яго гонар?), у 2009 г. – дзяржаўны музей Шолам-Алэйхема. А пры Кіева-Магілянскай акадэміі існуе Цэнтр даследаванняў гісторыі і культуры ўсходнееўрапейскага яўрэйства, куды мы, удзельнікі семінара, хадзілі на экскурсію – і атрымалі ад дырэктара ў падарунак дыхтоўныя выданні. І кнігам суполкі «Шах-плюс», і прадукцыі тав. Шульмана з Віцебска да іх далекавата.
Безумоўна, на Украіне хапае антысемітаў і праяваў антысемітызму, але ў яўрэяў не заўважаў я панурасці, характэрнай для многіх тутэйшых… Украінскія яўрэі – прынамсі «актывісты» – не чакаюць, што нехта прыйдзе і падкажа ім, што трэба рабіць. Думаю, многае тлумачыць выказванне кіраўніка Ваада Украіны Іосіфа Зісельса ў газеце «Хадашот» за чэрвень-ліпень 2014 г.: «Я хорошо помню дискуссию на втором съезде Ваада СССР в январе 1991 года… когда часть делегатов (в первую очередь, российские) видели Ваад исключительно всесоюзной унитарной структурой с элементами «вертикального» управления, мы же – «украинцы», «прибалты», «молдаване» – выступали за создание Ваадов своих республик и координацию деятельности между ними. «Беларусы» и «казахи» поддержали тогда россиян…». Дадам, што «беларус», які ў 1991 г. падтрымаў расіян, вызначаў ідэалогію «яўрэйскага руху» ў нашым краі аж да пачатку 2010-х гг.
А вось i фотакопія пастановы 1998 г., а то некаторыя дагэтуль не вераць у яе існаванне.
В. Р.
5 ноября 2014
Предыдущий материал на тему идиш здесь
Размещено на обновляющемся сайте 3 ноября 2014
Напярэдадні Рош-Ашонэ ў Кіеве адбыўся пяцідзённы семінар ідышыстаў розных краін, у якім узялі ўдзел прадстаўнікі Беларусі – Аляксандр Астравух і аўтар гэтых радкоў. Дзякуючы Міжнароднаму Цэнтру ідыша, нядаўна створанаму ў Вільні (выканаўчы дырэктар – Іцхак Авербух, педагагічны дырэктар – д-р Мардэхай Юшкоўскі), у Кіеў былі запрошаны шматвопытныя выкладчыцы-ізраільцянкі.
Трэба было бачыць і чуць, з якім артыстызмам Пніна Мелер далучала да хітрыкаў мовы размаітую публіку – ад студэнтаў да пенсіянераў. Нездарма, відаць, Пніна здаўна супрацоўнічае з тэль-авіўскім тэатрам «Ідышпіл». Цікава, што ідыш спадарыні Мелер дужа нагадвае гаворку светлай памяці Гірша Рэлеса (1913–2004), хоць карані яе – у Аргенціне, а Рэлес нарадзіўся і памёр у Беларусі.
Крыху больш акадэмічным выглядаў стыль д-ра Леі Гарфінкель, якая, аднак, таксама выпраменьвала прыязнасць да вучняў і прыўносіла гумар у свае лекцыі, прысвечаныя яўрэйскім літаратарам. А ў Марыны Якубовіч «Ву із дос гесэлэ», «Аф цу лохэс алэ сонім» і іншыя знакамітыя песні заспявалі нават тыя, хто раней рабіў гэта хіба на ранку ў ваннай. Перад спевамі ў кампаніі каларытнай выкладчыцы д-р Юшкоўскі знаёміў хор з гісторыяй твораў, што, безумоўна, дапамагала настроіцца на патрэбную хвалю.
У заключным выступе на тэму «Што ідыш можа сказаць у ХХІ стагоддзі» д-р Юшкоўскі пераканаўча даказаў, што стан мовы ў свеце зусім не такі кепскі, як бачылася яшчэ гадоў 10 таму. У Ізраілі паспяхова дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя школы з навучаннем на ідышы, кафедры ва ўніверсітэтах. Штогод большае ахвотных асвойваць «мамэ-лошн», і настаўнікаў ужо не хапае. Кіраўніцтва віленскага Цэнтра, які з’явіўся пры падтрымцы Сусветнага яўрэйскага кангрэса, плануе наладзіць курсы ідышу праз «Скайп».
Цудоўнае ўражанне пакінула арганізацыя семінара. Нехта з чытачоў «Берегов», напэўна, помніць мае заметкі ў «Мы яшчэ тут!» з крытыкай на адрас «прафесійных яўрэяў», але гэтым разам проста не было да чаго прычапіцца: супрацоўнікі Еўраазіяцкага яўрэйскага кангрэса падрыхтавалі ўсё бездакорна. Жылі ўдзельнікі семінара ў гасцініцы побач са славутай сінагогай на вул. Шчакавіцкай (Падол), харчаваліся там сама, у рэстаране. Між іншага, пры сінагозе працуе крама кашэрных прадуктаў – некаторыя купілі ў ёй ізраільскай халвы. Добра сустрэлі мы Шабес – малітвы чытаў малады ешыботнік Яша Трэсер з мястэчка Бар (ён, дарэчы, прагне ведаць не толькі іўрыт, але ідыш таксама), прамовы казалі выкладчыкі, а спявалі і са смакам пад’ядалі чолнт усе прысутныя.
Вельмі хочацца, каб падобны семінар адбыўся і ў нашай краіне, балазе пасля выхаду вялікага ідыш-беларускага слоўніка і фільма «У пошуках ідышу» (2008) цікавасць да «экзатычнай» мовы ў беларускім грамадстве пачала расці.
Вольф Рубінчык, г. Мінск
“Берега”, № 10, 2014
Педагогі і арганізатары. Справа налева – М. Юшкоўскі, П. Мелер, Л. Гарфінкель, М. Якубовіч, І. Авербух.
Спяваем
Агульны здымак на развітанне
А. Астравух дарыць свой слоўнік д-ру Гарфінкель.
Фатаграфіі М. Бянюмава (Кіеў)
PS. Некалькі слоў пра Кіеў, якім я яго ўбачыў у сярэдзіне верасня 2014 г. Збольшага спакойны, утульны для гасцей горад. Мы з Аляксандрам Астравухам (і не толькі) гулялі па многіх раёнах, заходзілі ў кнігарні, кафэ, крамы… Заўсёды сустракалі да сябе толькі добразычлівае стаўленне. На многіх балконах жыхары вывешвалі ўкраінскія сцягі, прычым рабілася гэта яўна не пад прымусам.
Пэўнае напружанне адчувалася ў раёне Майдана, дзе разгорнута прапагандная выстава “Доказы ўдзелу расійскай арміі ў агрэсіі супраць Украіны”. Не паўсюдна яшчэ ліквідаваны наступствы падзей зімы 2014 г. – на ходніках дзе-нідзе бракуе пліткі і г.д. На вул. Інстытуцкай і Грушэўскага – “народныя” мемарыялы з пералікамі ахвяр, фотаздымкамі, камянямі, каскамі. Гэтым разам не ўдалося прайсці па вул. Банкавай і зірнуць на “Дом з хімерамі” насупраць рэзідэнцыі прэзідэнта – шлях быў перакрыты (у сакавіку 2013 г. мы з жонкай паглядзелі архітэктурны помнік без праблем).
Цэны ў Кіеве збольшага ніжэйшыя, чым у Мінску, асабліва на праезд (метро – у пераліку 0,15 долара, трамвай – 0,12!). Кажуць, ніжэйшыя і заробкі, а тым больш пенсіі (у Чарнаўцах пенсіянерка з 35-гадовым працоўным стажам атрымлівае менш за 100 долараў). Усё-ткі жабракоў на вуліцах няшмат, людзі ў Кіеве, як правіла, трымаюцца з вялікай годнасцю. Вельмі папулярныя вышыванкі. Мнагавата, як на мой густ, лозунгаў кшталту “ПТН ПНХ” – яны трапляюцца і на мурах дамоў, і на сувенірах, што прадаюцца на Андрэеўскім спуску.
На тым жа Андрэеўскім спуску мы з Астравухам наведалі невялікі тэатр “Колесо” (спектакль “На Подоле, или Где вы сохнете белье?”). Забаўны вадэвіль пра пасляваенны побыт Кіева, дзе гучыць і “яўрэйская тэма” (гераіня-яўрэйка прамаўляе сёе-тое на ідышы), рэкамендую ўсім.
В.Р.
Материал вместе с фото прислан автором специально для обновляющегося сайта и размещен 1 ноября 2014
P. S. А здесь рассказ на идиш израильтянки Пнины Меллер о проведенном мероприятии и самом вильнюсском центре. Кто-то из достаточно пожилых, до войны учившихся в хедере, должно быть сможет и прочесть. Впрочем, не только пожилых.