Tag Archives: группа «Кино»

Его песни поют и ныне (памяти Цоя)

Алексей Рощин: Сновидений не будет

update: 17-08-2020 (09:34)

Цой сегодня актуален – вот что удивительно. И даже не потому, что 15 августа была очередная годовщина его смерти (по обстоятельствам, кстати, один в один катастрофа с Ефремовым – тоже вылетел на встречку и, по всей видимости, в измененном состоянии сознания); но прежде всего потому, что его песни ПОЮТ. Более того – похоже, что его “Перемен!” стала чем-то вроде гимна белорусских протестов против тамошнего усатого диктатора – протестов настоящих, кровавых. Люди идут под дубинки и под замес, слушая “Перемен требуют наши сердца”. Круто. Тридцать лет спустя!

Поразительно, что за 30 лет как будто так и не случилось ничего нового. Люди строят баррикады под мертвого Цоя, а не под, скажем, вполне себе живого и своего, местного Ляписа-Трубецкого. Он ведь у нас белорус, вроде бы? Причем, насколько я слышал, где-то еще в “десятых” Ляпис резко ушел из попсы в рок, стал писать какие-то марксистские “песни протеста”, что-то вроде “мрет в наши дни с голодухи рабочий”. Чуть ли не в компартию вступил! Однако сейчас что-то его не слышно, причем ни за ту, ни за другую сторону; похоже, Ляпис усиленно делает вид, что “мелкая возня” в Беларуси его никак не касается. Ну-ну.

Интересно, поют ли его “Воинов света” сейчас в Минске? Что-то сомневаюсь.

Рассуждать о Цое как музыканте или поэте с нашими “ценителями” очень тяжело по определению – потому что отсутствуют критерии. Фанаты просто фанатеют, поклонники западного рока традиционно предаются любимому русскому мазохизму – упоенно ощущают свою ничтожность перед Великой Западной Культурой (тм). Последние любят выискивать, что именно Цой “украл” у западных групп. А кто-то упрекает Цоя в “примитивности” – дескать, и музыка у него “три аккорда у подъезда”, и стихи простые, как три рубля. Непонятно, конечно, как “примитивная музыка” соотносится с “он всё украл у Запада” – получается, что поклонники западного рока тоже считают всю его музыку примитивной?

Ну да бог с ними. Но на мой взгляд, всё это ерунда. Искусство вообще смешно оценивать через сложность; важна не сложность, важна точность. Я бы вот поставил “простые” стихи Цоя выше куда более сложных и навороченных текстов Гребенщикова – потому что Цой точен, а Гребень, что почти всегда заметно, очень часто сам не понимает, что пишет. Гребень, похоже, всегда подбирал свои стихи под уже звучащую в нем музыку, то есть поступал как “пишущий композитор”, в западной традиции; а вот Цой, по-моему, был все-таки больше “поющий поэт”, у него слово первично – и это ближе уже нам. Музыка – эмоция, слова – смысл. Есть люди более эмоциональные, чем логические, есть – наоборот. Отсюда и разница предпочтений. “Эмоционалы”, естественно, обожают слушать те же западные рок-группы, часто вообще не понимая слов – да они им и не нужны, им нужна именно эмоциональная встряска, эмоциональный “пробой”; такие люди Окуджаву слушать в принципе не будут – слова их только отвлекают.

Но это – как угонщики машин: замыкают проводочки напрямую, без ключа. Гитарный рифф, определенный ритм барабанов, визг исполнителя на нужной частоте – всё, парень уже “забалдел”. Я и сам бываю грешен иной раз – бывает, что музыка “уносит”. Но тут всегда пугает меня образ мыши с электродом в мозгу. Помните тот эксперимент? Мыши вставляют электрод прямо в мозг, в “центр удовольствия”. И педаль: нажимаешь лапкой – разряд, центр возбуждается. Так вот мыши в эксперименте жали на педаль днями напролет, 24 часа в сутки – пока не падали замертво от истощения. Не спали, не ели, не думали “как нам обустроить Россию” – знай давили. Им просто закоротили путь “усилие – наслаждение”… и им больше ничего уже было не нужно.

Как и с этой вашей “взламывающей” центры удовольствия музыкой. Эффективно, но неспортивно. Все идет В ОБХОД СМЫСЛА. А смысл все-таки (на мой взгляд) – главное. Настроение, создаваемое музыкой, должно идти вслед за смыслом, передаваемым автором – поэтому я так люблю СЛОВА. А эмоционалы пусть идут лесом.

Я к тому, что тут есть более глубокая дихотомия: не музыкалы (эмоционалы) versus текстовики (смысловики), а воспринимающие через Вторую сигнальную систему (человеки) и воспринимающие через Первую Сигнальную (обезьяны). В прежние времена такое разделение можно было бы обвинить в некой оценочности, мол, одна “хорошая”, другая “плохая” (что не комильфо) – но в наши дни быть обезьяной в принципе почетно, а вот человек признается существом все более сомнительным и “неправильным”, так что тут конфликт Старого и Нового, Новое ломит, и никакой безоговорочности оценок соответственно нет. Так что схема рабочая.

Кто не знает: вторая сигнальная – это слова, первая (свойственная почти всем живым существам) – ощущения. Воспринимать ощущением, естественно, проще. И мы видим, как кино вытесняет книги, а, к примеру, ЖЖ безнадежно проигрывает Ютубу. Почему? Ну, потому что смотреть на движущиеся картинки проще, чем читать тексты. Прочитав буквы, ты еще должен сделать над собой усилие и ВООБРАЗИТЬ то, что только что прочел – а в кино или клипе тебе это всё СРАЗУ покажут. Поэтому западный рок будет всегда обыгрывать отечественный – его преимущество как раз и состоит в том, что слушатель не понимает, о чем там поют.

Но вернемся к Цою. Приведу один из его “примитивных стихов”:

Мы хотели пить – не было воды.

Мы хотели света – не было звезды.

Мы выходили под дождь и пили воду из луж.

Мы хотели спать – не было снов.

Мы хотели песен – не было слов.

Мы носили траур – оркестр играл туш.

Как по мне – текст один из величайших во всей русской поэзии. Странно, конечно, что его сочинил паренек вроде как практически без образования, из ПТУ, очень молодой, практически гопник (никаким гопником Цой не был – belisrael), да и вообще не русский – но дух веет, где хочет, ничего не попишешь. Во-первых, мощнейшие образы, во-вторых – очень точно: вся русская история в шести строках, причем и прошлая, и настоящая, и будущая. “Мы хотели песен – не было слов”. А послушать нынешних – так им слова и не нужны. Они ищут ПЕДАЛЬ. Но это как раз из-за смыслового обеднения, из-за тотального непонимания и отчаяния понять что-либо. “И пили воду из луж”. И потом эти “люди в поисках педали (тм)” почему-то приходят в посты о давно умершем нелепом корейце – и спорят, обличают, чего-то доказывают… Зачем? Мы хотели спать – не было снов.

А так да – стих примитивный. Четыре раза “мы хотели”. Правда, не совсем: изящная рифмовка “луж – туш”, шестистишие ааbccb. Простой репер такого не сочинит – он просто не знает, что бывают такие структуры стиха.

Я ждал это время – и вот это время пришло:

Те, кто молчал – перестали молчать.

Те, кому нечего ждать, садятся в седло.

Их не догнать, уже не догнать.

А тем, кто ложится спать – спокойного сна…

Да, спокойного. Но сновидений, как мы знаем, не будет.

Алексей Рощин

Facebook (взято отсюда)

Диджеи, включившие “Перемен”, вышли на свободу

Маша Колесникова, «Еврорадио», 16/08/2020 – 18:53

Кирилл Галанов и Влад Соколовский вместе с актрисой и певицей Анастасией Шпаковской около тюрьмы на Окрестина, Минск, 16 августа 2020 года

Звукорежиссёры Кирилл Галанов и Владислав Соколовский, которые на митинге в Киевском сквере 6 августа включили “Перемен” Цоя на провластном мероприятии, вышли на свободу.

Их выпустили из изолятора на Окрестина в 18:30 16 августа. При этом присутствовала актриса и музыкант Анастасия Шпаковская.

“Их держали в карцере до 11-го, пол был посыпан хлоркой, постель не отстёгивалась, — рассказывает Анастасия в беседе с Еврорадио. — Их не били. Но видно, что они находятся в состоянии аффекта — очень устали. И слышали, что происходило в тюрьме после 9-го числа, когда началось насилие против участников акций протестов. Парни очень обрадовались сегодняшним кадрам из города. Сейчас они пошли к палатке, где оказывается юридическая и медицинская помощь всем, кто выходит из изолятора”.

До 6 августа Кирилл Галанов и Владислав Соколовский работали звукорежиссёрами во Дворце [детей и] молодёжи.

Находился там, мы ставили звук. Там собирались сорвать митинг Тихановской. Поскольку мы там должны от Дворца детей и молодёжи ставить звук, я понимал, что срывать будут, по сути, моими руками. Максимально неприятно и унизительно. Я заранее пытался договориться с руководством, чтобы я не работал в эти дни или даже уволиться,сказал Кирилл Галанов на суде. Ему и его другу Владу присудили по 10 суток.

Источник

* * *

См. также «Как сидел на Окрестина диджей Соколовский» (17.08.2020):

«Меня кинули в карцер сразу — почему, я не знаю. Там кровать от стены мне даже не откинули, я в итоге не спал всю ночь…

На третьи сутки приходил какой-то начальник. Мне крикнули: лицом к стене!

Начальник мне говорит: «Включил музыку? Перемен хотел? Столько людей вышло на улицы, столько крови из-за вас! Ну, готовься, сядешь лет на 10». Два раза ударил он меня и вышел. Выходя, сказал: «Чего это он здесь как в санатории? Сделайте, как надо».

После этого кровать перестали откидывать, обдувало холодным воздухом. Было очень холодно…».

Опубликовано 17.08.2020  22:32

В. Рубінчык. КАТЛЕТЫ & МУХІ (87)

Шалом! І папярэджанне: гэта не самая змястоўная серыя, тут будзе больш маіх асабістых мух (а можа, тараканаў…), чым катлет. Не спалохаліся? Тады – наперад.

У нашу бліскучую эпоху многія займаюцца калі не рэканструкцыяй, то рэцыклізацыяй мінулага; усё б ім «асвоіць і ператравіць» (як зухаватым рэстаўратарам ашмянскай сінагогі). Адной з галоўных рэцыклізатарак была – і застаецца – Адзіная Нобелеўская, якая дасціпна назвала сваю кнігу 2013 г. «Час сэканд хэнд».

Я не тое каб супраць самога працэсу; падабаліся, напрыклад, перадачы Леаніда Парфёнава пра падзеі і цікавосткі таго ці іншага года савецкай улады. Але ж калі кніга С. А. пачынаецца з заявы «Мы узнали историю, которую от нас скрывали…», потым агаломшвае скажонымi cловамі Леніна («Повесить (непременно повесить, дабы народ видел) не меньше 1000 завзятых кулаков», 1918 – слушны варыянт гл. тут) і цытатай з Троцкага, які быццам бы адказаў у Маскве праф. Кузняцову («Вот когда я заставлю ваших матерей есть своих детей, тогда вы можете прийти и сказать: “Мы голодаем”», 1919), гэта крышачку не сведчыць пра павагу да мінуўшчыны & гістарыяграфіі. Не абяляю Троцкага; за масавы голад у Расіі 100 гадоў таму, за «харчовую дыктатуру» ён нясе адказнасць, як і ўся верхавіна бальшавікоў. Ды крыніца «яго» звышцынічных слоў больш чым ненадзейная: газета «Донские ведомости» № 268, 1919. Выдавалася ў горадзе Новачаркаску, падкантрольным белай гвардыі; ясна, ва ўмовах грамадзянскай вайны выданне служыла і прапагандным рупарам. Намёкі на канібалізм «таго боку» – нярэдкі прыём у контрпрапагандзе пачатку ХХ ст.

Зручным аб’ектам для маніпуляцыі зрабілася ў 2010-х памяць не толькі пра падзеі стогадовай даўніны, але і пра адносна блізкі гістарычны перыяд. Паказальны ў гэтым плане «фільм-сенсацыя» амерыканскай рэжысёркі беларускага паходжання Дар’і Жук, які сёлета мае намінавацца на «Оскара» ад нашай краіны. Гаворка, зразумела, пра «Хрусталь» (Crystal Swan), анансаваны так: «90-я гады. Беларусь. Час застою, працы няма». Ужо чым-чым, а «застоем» вірлівыя 1990-я гады не патыхалі.

Паглядзеў фільм 5 верасня ў суседнім кінатэатры «Аўрора», заплаціўшы 5 рублёў. Што сказаць на карысць аўтараў – знята жвава, дынамічненька… Вітальнасць кідаецца ў вочы. Першая палова («мінская») выглядае няблага; адчуваецца, што рэжысёрцы вядомае жыццё сталічнай багемы, што ў дэманстрацыю бар’ераў, з якімі сутыкнулася галоўная гераіня, укладзена шмат асабістага. Але прыгоды гераіні ў пасёлку Хрустальным – проста ўзлом мозга, хоць і прыпраўлены эстэцтвам ды жарцікамі-шмарцікамі.

Дэталі тыпу дываноў на сценах, соннага вахцёра ў правінцыйным гатэлі або савецкіх кніг у постсавецкай кватэры («Честь» лаўрэата Сталінскай прэміі Мядынскага сапраўды некалі тырчэла з усіх кутоў) перададзены праўдападобна, у цэлым жа мастацкі свет фільма не пераканаўчы… Назаву толькі асобныя нацяжкі.

Героі расплачваюцца ў Беларусі ці то расійскімі рублямі, ці то савецкімі, але дакладна не «зайчыкамі» – значыць, час дзеяння, хутчэй за ўсё, красавік 1993 года (чаму красавік? – у фінале поўнай версіі фільма, якую ў «Аўроры» не паказалі, гераіня праз акно аўтобуса глядзіць на «Чарнобыльскі шлях»). На дакуменце, які дастае Веля, увогуле мільгае 1992 год. Тады якім бокам рэйв-вечарына ў музеі Заіра Азгура? Скульптар памёр у 1995 г., музей быў створаны пазней… «Асучасніванне» ж у Беларусі падобных устаноў з савецкай сімволікай – увогуле тэндэнцыя ХХІ стагоддзя.

Дыпламаваная юрыстка з падвешаным языком і веданнем англійскай у першай палове 1990-х мела ў Мінску ўсе шансы знайсці добрую працу – «перавытворчасці» асоб з вышэйшай адукацыяй яшчэ не было, новыя фірмы раслі як грыбы, дый старым патрабаваліся спецыялісты… Але, дапусцім, яна «адкасіла» ад размеркавання і настолькі захапілася заходняй музыкай, што забыла, дзе ляжыць яе дыплом; так ці іначай, у першыя постсавецкія гады не прынята было, каб здаровая дзяўчына пасля ВНУ многа месяцаў «сядзела на шыі» ў маці. Абсурдныя і паводзіны дзяўчыны пасля згвалтавання ў пасёлку – нехта на яе месцы пайшоў бы ў міліцыю, нехта адпомсціў бы гвалтаўніку самастойна… Гераіня выбрала неверагодны, інфантыльны «трэці шлях», які не стыкуецца з яе характарам і ранейшымі паводзінамі.

Карацей, Беларусь пачатку 1990-х паказаная прыкладна з той жа доляй праўдзівасці, як Германія пачатку 1945 г. у «17 імгненнях вясны».

Што яшчэ дратуе? Фільм зроблены так, каб усім спадабацца. Лукашыстам – бо дэманструе «хаос» (нехлямяжыя гандлёвыя кропкі, выдача зарплаты прадукцыяй…), нароблены, як той казаў, «дзермакратамі». Апазіцыянерчыкам, зацыкленым на антыкамунізме – бо ёсць кадры, дзе спадчына СССР пададзена з іроніяй. Аматарам прыроды – бо ўключае ў сябе антыбраканьерскую рыторыку. Гараджанам – бо перыферыя малюецца амаль выключна як прастора дэградацыі. Вяскоўцам – таму што створаны вобраз мясцовага шэрыфа, строгага, але спагадлівага, дый паводзіны галоўнай гераіні як бы намякаюць, што «гарадскія» яшчэ горшыя. Ну і, вядома, экспертам на Захадзе мусіць спадабацца самаедства самакрытыка 38-гадовай рэжысёркі, якая да 16 год жыла тутака ды пазіцыянуе сябе як беларуска. Заходняму абывацелю таксама гарантаваныя моцныя эмоцыі ад сузірання those White Russians, у якіх «ніколі нічога не зменіцца» (С).

«Хрусталь», як той Шалтай-Балтай, сядзіць на сцяне паміж мастацтвам і агітпропам; тым не менш ягоныя рэйтынгі перавышаюць 7 з 10 (я паставіў бы 5), дый паважаная мною Таццяна Заміроўская станоўча ацаніла кінатвор. Журналістка-літаратарка слушна заўважыла, што «адстароненасць, бадай, галоўная эмоцыя Хрусталя», адзначыла сярод плюсоў рэжысёркі свайго пакалення яе «заходнюю, глабальную адукацыю». Аднак з наступным ужо ніяк не магу згадзіцца: «Дар’я, у адрозненне ад нас, не расла на рускім кіно, і таму змагла зняць добры, дакладны і сумленны беларускі фільм». «Маленькая Вера», «Аварыя – дачка мянта», «Брат», «Стылягі», «Левіяфан» – не сумняюся, што мінімум тры з пяці гэтых фільмаў Д. Жук бачыла. Прынамсі адсылкі да «перабудовачнага» і постсавецкага расійскага кіно раз-пораз свіцяцца скрозь «Хрусталь».

Афішкі фільмаў «Хрусталь» і «Лета»

А вось яшчэ адзін сёлетні фільм з аналагічным рэйтынгам – «Лета» Кірыла Сярэбранікава. Час дзеяння – 1981–82 гг., месца дзеяння – ленінградскі рок-клуб і наваколле. Таксама, на першы погляд, маніпуляцыя гістарычнай памяццю, бо «ўсё было не так» (С) – і Цой на сябе не падобны, і лідар «Заапарка» Майк Навуменка… Але – чапляе. Просценькі трохкутнік, дзе Майк увасабляе мінулае (мо нездарма яго, 26-27-гадовага, грае 40-гадовы Рома Звер), Віктар – будучыню, а Майкава жонка Наталля, увасабленне жаноцкасці, разрываецца паміж імі, пакуль Віктара не бярэ ў палон Марыяна. Love story аздобленa выдатнай музыкай; так, ва ўмовах, калі мала што дазволена, «музыка – усё», музыка па-над усім. Героі жывуць і рухаюцца, нібы ў зачараваным сне, што, магчыма, нават лепей ілюструе час «застою», чым спробы кіраўніцтва рок-клуба цэнзураваць тэксты Цоя. Цэнзуру, як выяўляецца, лёгка абысці, і неўзабаве пільная цётачка сама «тапырыцца» ад гурта «Кіно».

У цэлым атрымаўся мілы, палётны аповед пра «барацьбу добрага з лепшым», дзе верыш і ў вылазку Віктара на дах тралейбуса, каб спыніць яго для Наталлі, і ў боль мужа, які, стоячы пад дажджом, залівае перажыванні партвейнам, і ва ўменне эксцэнтрычнага панка праходзіць праз сцяну… І ў старую з «кватэрніка» (Лія Ахеджакава), якая схіляецца перад творчасцю маладых.

Сюжэт някідкі, дый развіваецца даволі марудна – але без лішніх слоў і жэстаў, на «японскі» манер. Назіраць за падзеямі цікава, адчування «цягучай безнадзёгі» або кан’юнктурнасці (вобраз і мелодыі Цоя пасля жніўня 1990 г. «юзаюць» усе, каму хочацца) у мяне не засталося. Пэўна, мая ацэнка сягала б 8-9 балаў з 10. Чаму не 10? Заўсёды ёсць да чаго імкнуцца.

Рэзюмуючы: і «Хрусталь», і «Лета» – фантазіі пра мінулае. Аднак «Хрусталь» – злая казка, «Лета» – добрая. Якую б я выбраў для перагляду – пытанне рытарычнае.

Яшчэ гадоў 8-12 таму я «наступаў на горла ўласнай песні» і часам падтрымліваў тых, каго не варта было – з той простай прычыны, што «свае». З узростам маю ўсё менш спадзеваў на тое, што тутэйшыя «гарбатыя» выправяцца самі. Усё больш ахвоты ацэньваць творы (ды іншыя ўчынкі) па «гамбургскім рахунку».

Меркаваў у верасні паглядзець яшчэ адзін нашумелы мастацкі фільм «Заўтра» (Next Day), зняты беларускай Юліяй Шатун за вельмі сціплыя грошы, але высока ацэнены экспертамі на кінафестывалях. Паехаў у кінатэатр «Піянер» на адзін з сеансаў (17:10), дык у 17:05 у касе ўжо не было квіткоў… Ну, хоць парадаваўся за маладую рэжысёрку, што ейны твор выклікаў такі ажыятаж 🙂 Цікава, што першую караткаметражку Ю. Шатун зняла для фестывалю яўрэйскага кіно ў 2011 г., ледзь навучыўшыся трымаць у руках камеру… Дзяўчына заінтрыгавала, дый тэма распаўсюджвання рэкламы па паштовых скрынях, закранутая ў «Заўтра», не чужая мне. Дальбог, пры першай магчымасці ліквідую прабел у сваёй кінаадукацыі.

І пра яўрэяў: яны (мы) паўсюль 🙂 50 год таму быў Іосіф Кабзон, пясняр камсамольцаў-дабравольцаў (1937–2018, хай спіць спакойна), але быў і Грынберг, інжынер па тэхніцы бяспекі перасоўнай механізаванай калоны № 1 Галоўнага ўпраўлення энергетыкі і электрыфікацыі пры Саўміне БССР, які з нагоды ўварвання ў Чэхаславакію выказаўся так: «Прыдумалі Леніна і моляцца на яго, як на д’ябла. Лезем, куды не трэба, а самі як жывем?» Смелае выказванне прыведзена ў артыкуле беларускага гісторыка Аляксандра Кур’яновіча – чытайце тут.

А вось як даказваецца на tut.by тэзіс аб тым, што ўтрыманне бардэляў – прыбытковая справа: «У 1904 г. утрымальніцы дома цярпімасці ў Гродна, Сара і Рэйза Глаз, нават здолелі за кошт уласных сродкаў пабудаваць для бардэля новую двухпавярховую камяніцу» (Таццяна Вароніч, 21.08.2018)…

Дарэчы, пра шахматную алімпіяду ў Батумі і маючы адбыцца 03.10.2018 кангрэс ФІДЭ. Мой прагноз – мужчынская зборная Беларусі апынецца ў другой дзясятцы (каля 14-га месца), жаночая стане крыху ніжэй. Права на правядзенне алімпіяды 2022 г. Мінск даб’ецца – на (сама)рэкламу беларусы не скупіліся, i нават пацярпелы ад БФШ Уладзіслаў Каташук у верасні падтрымаў амбітны праект федэрацыі. На выбарах прэзідэнта ФІДЭ пераможа «Макро», бо Аркадзь Дварковіч позна ўступіў у гульню, а пуцінская прамоцыя хутчэй яму шкодзіць, чым дапамагае. Дый не захочуць многія з дэлегатаў «трэцяга свету», асабліва мусульманскага, падпарадкоўвацца яўрэю, няхай і расійскаму… Хочаце – спрачайцеся.

І без алімпіяды Мінск – даволі шахматны горад 🙂 Здымкі са Старажоўскай і Нямігі, 2017-2018 (справа – рэклама з вітрыны)

«Вольфаў цытатнік»

«Рана ў сваім жыцці я заўважыў, што ніводная падзея ніколі ў газетах карэктна не асвятляецца, але ў Іспаніі [у час грамадзянскай вайны] я ўпершыню ўбачыў, што газетныя справаздачы не маюць аніякага дачынення да фактаў. Калі б яны проста хлусілі, то захоўвалася б прынамсі нейкая сувязь з фактамі…» (Джордж Оруэл, «Азіраючыся на вайну ў Іспаніі», 1943)

«Каму трэба дапамагаць? Дапамагаць трэба тым, хто ўносіць у публічную прастору разнастайнасць. Калі максімальна сцісла сфармуляваць тое, што ведае наша палітычная навука, яна ведае наступнае: канкурэнцыя – гэта жыццё і развіццё, манаполія – гэта інсульт і смерць» (Кацярына Шульман, 25.09.2018)

Вольф Рубінчык, г. Мінск

28.09.2018

wrubinchyk[at]gmail.com

Апублiкавана 28.09.2018  17:09