Category Archives: Города и памятные места

Сад кактусов в Холоне / גן הקקטוסים בחולון

 

17.02.2017 16:32

***

Быстрая реакция на материал поступила из Минска.

На фото, сделанном Ильей Резником 20.08.1998, Вольф Рубинчик с дядькой Марком у входа в сад кактусов, куда им не удалось попасть. В то время он был закрыт.

17.02.2017  20:50

 

 

 

Раман Абрамчук пра Ізраіль

27.12.2016
Рубрика Ну, как съездил

Ну, як з’ездзіў у Ізраіль – нататкі пра арабаў, габрэйскіх дзяўчат і пэйсы

Шалом
Краязнаўца і паэт Раман Абрамчук увосень ездзіў у Ізраіль і прывёз адтуль неверагодна рамантычныя нататкі.
________________________________________________________________________________________________________

Адпраўляючыся ў Ізраіль, забудзьце, калі ласка, што першыя прэзідэнты ды прэм’еры гэтай краіны – вашы землякі. Гэта не тыя ключы. Ключоў у вас няма, калі вы не гэбраіст, не мясцовы прафесар юдаікі. Вучыць іўрыцкі алфавіт перад вандроўкай, каб хоць што-небудзь цяміць? Паважна, але мала рэальна. І хоць вабіць, што і ў іх, і ў нас ёсць фрыкатыўны “г”, усё адно пачынайце не з гэтага. Апроч прыветнай усмешкі – гэтай міжнароднай мовы людскасці – няхай гэты лексікон будзе вам у падтрымку падчас арыентавання на мясцовасці.

Пастух у Ерусаліме.

 

АРАБЫ

Мара мая была пабываць у арабскім квартале. Дамарыўся: жылі ў арабскім квартале, елі пераважна ў арабскіх шапіках. Што ўжо казаць пра сувеніры – габрэі такім проста не займаюцца. Крамы – без коштаў. У арабаў проста не прынята. Нават у фудкорце сучаснага гандлёвага цэнтра арабскі сектар гандлюе як Алах на душу паклаў. Вучышся таргавацца. Зразумела, бяздарна. Гэтак жа бяздарна каштуеш тое, што шчодра прапануюць арабы: асцярожна, недаверліва.

І ў той жа час іншая палова арабскага мозга ўжо падлічвае, колькі з вас можна садраць як з замежнага турыста. Але, узгадаўшы нашу айчынную турыстычную набрыдзь з яе метадамі працы з замежнікамі, адмаўляюся ад выстаўлення якіхсьці рахункаў арабам, хоць не раз бачылі прыклады несумленнага абыходжання.

Я згадваю прыклады невытлумачальнай шчодрасці ды шчырасці сустрэтых арабаў – і зноў паважна ўслухваюся ў чароўны спеў муэдзіна з мінарэта. Арабы – хітрыя? Я б сказаў, што яны здзяйсняюць сваё зло там і так, дзе і як яго не здзяйсняюць габрэі і, быць можа, беларусы. Але істотнай розніцы паміж намі… яна танчэй, чым мы думаем.

На арабскіх вуліцах Ерусаліма.

Пастух у арабскім квартале Ерусаліма, пасля прасіў 5 шэкеляў за фотку.

У арабскім квартале Ерусаліма.

 

АРМЯНЕ

Доўга намагаліся трапіць у армянскі квартал і дужа цікавіліся гісторыяй такога асобнага паважнага статусу армян у Ерусаліме. Ды ўсё ніяк. Але дзесь між магілай Давіда і Сцяной плачу армяне самі прыходзяць да нас: добразычлівая Жасмін на слабой рускай дапамагае нам не памыліцца з выбарам прадуктаў у краме, бо надпісы на іх – выключна на тамтэйшых алфавітах.

Далей нечакана апынаемся на армянскіх вечаровых вуліцах: замест хаосу арабскіх сувенірных шапікаў – арт-майстэрні, замест шавермаў – армянская таверна. Чысціня і інтэлігентнасць. Мастак Вікен прадае нам свае распісаныя керамічныя вырабы – і язык не паварочваецца запытаць яго “адкуль вы родам?”, бо па рухах і няспешнай гаворцы можна нават без “Вікіпедыі” здагадацца, што армяне тут – мясцовыя з наймясцовых.

Армянская арт-майстэрня, здымаць творы ўнутры забаронена.

 

ПЭЙСЫ

Розныя. У спалучэнні з дзівоснымі шапачкамі ці каробачкамі на галаве. Як потым высветлілася – увесь Ізраіль такі, а не толькі духоўныя асобы. Ізраіль габрэйскі.

Строгі чорны касцюм з белай кашуляй, чорны капялюш (можа быць розных відаў) і белыя матузкі на поясе (адзін з матузкоў – блакітны, каб на світанні, распазнаўшы яго колер, пачаць малітву) – гэта надзвычай распаўсюджаны штодзённы від вопраткі габрэяў, у тым ліку дзяцей.

На Шабат жа габрэі апранаюцца шыкоўна. Выпешчаныя дзеці, якіх цяжка ўявіць з працягнутай да турыста рукой. Яны любяць сябе. І з боку гэта выглядае як здаровая самапавага і жаданне быць далучаным да сваіх, богаабраных. І ў мяне няма сумневу,  што гэта так і было. І арабы, што ў пятніцу цягнуцца ў мячэці працоўнай масай, выглядаюць на іх фоне рабочым класам са сваёй гнеўнай пралетарскай праўдай.

Можа, і ў гэтым корань іх канфлікту? І прычына нашай большай блізкасці да арабскага свету, а не да яўрэяў?

Перад Шабатам ля Сцяны плачу.

Сцяна плачу на Шабат.

 

СМЕЦЦЕ

Паўсюль на арабскіх вуліцах. Нідзе на габрэйскіх. У той жа час мясцовыя запэўніваюць, што ўнутры арабскіх дамоў чысціня. Кажуць яшчэ, што так арабы выражаюць сваё стаўленне да ўладаў Ізраіля.

А яшчэ адзін з габрэяў, пачуўшы, адкуль я, усклікнуў: “О, адна з самых чыстых краін у свеце!” Пасля гэтага адчуў сябе экспертам па чысціні з правам пісаць вось такія зацемкі.

У арабскім квартале перад амерыканскай царквой.

 

СМАКІ

Вострыя, казачна салодкія, размаітыя – арабы любяць паказытаць рэцэптары ў роце. Але можна і апячыся.

І толькі хумус, ацэнены намі ад першых дзён – культуралагічна блізкі нашай бульбе, пакліканы ўсярэдніваць амплітуды смакаў і несці ў арганізм здаровыя калорыі.

Сваяк мінскага «Сытага таты”.

 

МАЛІТВА

Арабскай вяззю-дымкай разліваецца вакол вежаў мячэцяў. Або індывідуальна шапочацца богаабранымі там, дзе Яхвэ захацеў (хоць у залі чакання самалёта, хоць на закутку вуліцы). Або супольна і пранікнёна спяваецца на ўсіх мовах гуртамі паломнікаў з усяго свету – ціхім спевам ці ў мегафоны пад гітару, ідучы шляхамі Прапаведніка з Галілеі.

Ізраіль з Палесцінай моляцца. Па-рознаму. Але Адзінаму. І цяжка знайсці больш малітоўнае месца на планеце. Надта вялікая плынь сігналаў наверх. І немагчыма не адчуць зваротнай рэакцыі.

Сцяна плачу на фоне мячэці.

Шабат, Сцяна плачу.

Пятніца ў Ерусаліме, арабы ідуць у мячэць.

 

ЕРУСАЛІМ

Горад гарадоў. І ўсходне-сарацынскі. І рамантычна-сярэднявечны, так што чутно пошчак крокаў Радзівіла Сіроткі. І сучасны габрэйскі. І занадта турыстычны. Сакральны стокроць.

Паветра – спрэсаваная газа, што можа выбухнуць ад любога габрэйскага слова, неасцярожна чыркнутага аб шурпатую серу арабскай годнасці. Гурты паліцэйскіх ад чатырох да дзесяці чалавек на кожным рагу вуліцы. Увечары – яшчэ больш. Смялей. Ідзі праз іх кардоны і загарадкі. Спрабуй прабрацца тупіковымі вуліцамі. Залазь на дахі і дабірайся да купалоў. І, быць можа, сцены ўпадуць.

Распаласаваны на армянскі, габрэйскі, хрысціянскі, арабскі кварталы, стары Ерусалім належыць і табе, звычайнаму турысту. Па што прыйшоў – тое і атрымаеш. Дотык або шаверму. І не заліпні на сувенірах, крамы з якімі цягнуцца бадай да самага неба.

Паліцыя ў Ерусаліме.

Дахі Ерусаліма, вежы храмаў розных рэлігій.

 

МОРЫ

Удалося паплаваць у пляжна-рэлаксовым Чырвоным, павыбрыквацца ў Мёртвым, паскакаць разам з хвалямі сівога Міжземнага. А яшчэ пасядзець на беражку Галілейскага, як колісь Хрыстос з сябрамі.

Чырвонае апраўдвае назву безліччу яркіх фарбаў, што выпраменьваюць з крыштальна-празрыстай вады дзівосныя каралы. А таксама безлічнай разнастайнасцю рыбін, у якіх пасля ерусалімскіх рэалій пазнаю рыб-хрысціян (стрымана і паважна здабываюць хлеб надзённы), рыб-арабаў (спрытна шныкаюць вузкімі міжкаралавымі вулкамі па дробных справах), рыб-юдэяў (экстатычна завісаюць у малітве перад камянём-Сцяной плачу).

Жонка штуршком выводзіць мяне з падводна-культуралагічных летуценняў з нагадкай, што падводная абсерваторыя зачыняецца а 18-й. Мёртвае – анічым не ўразіла, акрамя як здаровым самаадчуваннем пасля купання і магчымасцю танчыць балет на вадзе без кармічнага сыходу на дно.

Міжземнае – пахне старажытнагрэцкімі міфамі, і, як ні дзіўна, толькі яно пахне морам. Раніцай стала дужа хвалістым, бераг акупавалі сёрфінгісты. Блазнуем, скочам на хрыбет хваляў, каб пракаціла пару метраў, і шчаслівыя без усялякіх адмысловых дошак. Магія Міжземнага так засмоктвае, што ў аэрапорце нас чакае мардабойная фраза: “Вы спазніліся на самалёт”.

У акіянарыуме (Эйлат).

 

ГАЛІЛЕЯ

Няцяжка ўявіць “язычнікаў” з евангельскіх аповедаў. Вось, іх нашчадкі дагэтуль гандлююць шавермай ці разводзяць авечак. Ці не тыя гэта самыя, што не маглі па вызначэнні быць юдэямі, але ў свой час сталі хрысціянамі або мусульманамі?

Няцяжка зразумець і скептычнае стаўленне ерусалімскіх да Галілеяніна, што раптам выдаў: “Я – Спрадвечны”. Гэта як хтось бы з Хоцімску прыпёрся ў Мінск, цэлячы ў духоўныя лідэры нацыі. “З Хоцімска – ці можа быць што добрае?” – пыталіся б мы адзін у аднаго, як колісь юдэі пра нейкага Ешуа Га-Ноцры (Ісуса з Назарэта).

Галілея – паўночная правінцыя Ізраіля, дзе юдэі змяшаліся з нявернымі, не карысталася павагай у тыя часы. Але менавіта ваколіцамі Галілейскага возера збольшага і абмяжоўваліся вандроўныя маршруты Хрыста. Што гэта – любоў да малой радзімы?

Мазаіка V ст. у царкве на беразе Галілейскага мора на месцы памнажэння Хрыстом рыбы і хлябоў.

 

ЮДЭІ

Амаль усе ведаюць англійскую (нават кіроўцы). Адкрытыя і гатовыя дапамагчы. Патыхаюць дабрабытам і інтэлігентнасцю. Стары патрыярхальны Ізраіль – як утульна і цёпла ў гэтым космасе! Так і хочацца быць адным з іх, ведаць і іх дзіўнаватае пісьмо і таямніцы Талмуда.

Ды Хаім, наш вулічны знаёмы, адной фразай перабівае хрыбет майму нованароджанаму юдалюбству: “Так, быў такі з Галілеі, рабіў цуды праз забароненыя замовы, ды нашы прыбралі Яго рукамі рымлян, бо перашкаджаў усім са сваёй сектай”.

Хм, калі твая богаабранасць, дабрабыт і нацыянальная ідэя становяцца насуперак праўдзе, як ты сябе павядзеш? Што б сказалі нашыя свядомыя змагары, калі б нейкі правінцыял-прапаведнік у час, калі гібее айчына, раптам стаў іх грузіць казанямі пра людскасць ды сумленне?..

Габрэйскі квартал у Ерусаліме.

Гефсіманскі сад, старажытнае аліўкавае дрэва.

 

ЭМІГРАНТЫ

Часта сустракалі ўкраінцаў і беларусаў, якія, відаць, знайшлі-такі габрэйскія карані ў сваім славянскім дрэве. Мне падказваюць, што Абрамчук таксама мае ўсе шанцы.

Рэпатрыянты не любяць размаўляць пра мінулае. Але ў цеплыні ім не адмовіш: нашы частыя праваднікі і памочнікі ў вандроўцы – рускамоўныя мігранты. Габрэі і не. Хаім з Навасібірска, Жэня з Гомеля, Ігар «ды няважна адкуль». Дапамагаюць і ставяцца прыязна. Проста так. Таму што нейкая сувязь. Ну і Бог з імі.

Не адмовіш ім і ў любові да новай радзімы: усе аповеды пра поспехі дзяржавы Ізраіль вядуцца ад першай асобы множнага ліку. Ганарацца, не хаваючы, чаго не сустракаў у Заходняй Еўропе (з якой Ізраіль параўнальны па ўзроўню жыцця), дзе здаровыя дзяржаўныя механізмы ўспрымаюцца як належнае.

Помнік ізраільскім салдатам у Эйлаце.

 

ПАЛЕСЦІНА

Нікуды і не знікала. Мясцовыя, неяўрэі, па-ранейшаму называюць сябе палесцінцамі. На арабскіх вуліцах – шапікі з паўстанцкай сімволікай, антыізраільскімі майкамі ў адкрытым продажы. І тут жа побач адзінаверныя партызаны прадаюць кіпы з зоркай Давіда, увесь набор хрысціянскіх сувеніраў.

І толькі здагадвацца можна, пра што гамоняць мужыкі ды маладзёны ў сваіх кальянных пад партрэтам Арафата ў поўнай адсутнасці паненак ды што там накрэмзана па-арабску на сценах задворкаў побач з графіці нейкіх экстрэмістаў…

Антыізраільскія майкі ў арабскім шапіку.

Указальнік у габрэйскім квартале, надпісы па-арабску закрэслены.

 

ДЗЯЎЧАТЫ

Здзіўляліся бліскучай красе і макіяжу жыдовачак на Шабаце, цягнуліся ўслед за дужымі ізраільскімі школьніцамі на гару Саламона – школьніцы выйшлі ў апошні паход перад сыходам у войска.

А вось арабчанак проста не бачылі – ні ў крамах, ні яшчэ дзе на працоўным месцы. Толькі дзесь прамільгнулі чародкі паненак у чадрах – ці то са школы, ці то ў мячэць. Як жа тут арабу ўпусціць магчымасць пазаляцацца да светласкурых – адзін такі прама на маіх вачах выпрошвае тэлефон у маёй жонкі, міла мне пасміхаючыся з бяспечнай адлегласці.

Ільвіная брама (Ерусалім), чародка арабскіх жанчын ідзе ў мячэць, у якую не пускаюць турыстаў.

На подступах да гары Саламона, злева група ізраільскіх школьніц у апошнім паходзе перад сыходам у войска.

 

БЕЛАРУСЬ

Землякі і блізкія суседзі пазнавалі па вышымайцы. Хоць вочы нікому не мазолілі. Усяму былі рады.

Адзін раз толькі паскандалілі ў хостэле, які раптам вырашыў узяць за пражыванне па завышаным курсе. Яшчэ адна паненка на вакзальчыку ў Тэль-Авіве, калі двое здарожаных беларусаў вырашылі даесці на лавачцы маміны катлеты, падсела да нас і цішком стала рабіць сэлфі.

Ды турыстычную групу ў Назарэце трохі прытармазілі, пакуль не дазналіся, дзе дакладна вісіць абраз Маці Божай Будслаўскай.

Будслаўскі абраз Божай Маці на падворку царквы Дабравесця ў Назарэце.

 

НЕ

У апошні дзень падарожжа з-за спазнення на чэк-ін мы пачулі гэтае слова ці не з дзесятак разоў: ад розных супрацоўнікаў тэль-авіўскага і затым кіеўскага аэрапортаў і напаследак – ад кіроўцы беларускай маршруткі…

Напэўна, гэта хваля Міжземнага мора надала нам паскарэнне, якім прабілі ўсе кардоны. А быць можа, і наш экстравагантны выгляд – сумесь пляжных гарнітураў з вышымайкамі, асеннімі ботамі і паліто – абяззброіў адну з наймацнейшых сістэм бяспекі ў свеце.

А мо і сапраўды, адчуванне Велікоднай ночы ў пачатку лістапада ў Храме Труны Гасподняй было не проста вынікам удыхання духмянага каджэння…

Урэшце мы трапілі на самалёт. Толькі ўжо з нашай памежніцай у родным аэрапорце я зразумеў: ніякіх “не” і быць не можа. І не страшна спазніцца – на пачатак зімы на радзіме на 10 дзён. Пасля хвіліны строгага агляду і безвыніковага допыту, чаму мой пашпарт мокры, прыгожыя вусны беларускі расплываюцца ва ўсмешцы, прызнаюць за свайго.

Арыгiнал

Апублiкавана 28.12.2016  12:34

Музей йеким в Израиле / מוזיאון יקים בישראל

dona_anna (dona_anna) wrote,

Музей немецкоговорящего еврейства – Центр наследия йеким в парке Тефен


Три экспоната этого музея были для меня наиболее знаковыми. Это первый. Я не знаю, когда эти часы были изготовлены, но для меня это как бы символ йеким, котрые считали, а некоторые и до сих пор считают, себя немцами моисеева вероисповедания…Написано для all_israel, но вдруг кто там не подписан.

Свой рассказ об этом музее я посвящаю ныне покойной Маргалит (Маргот) Блох, выжившей в Катастрофе, настоящей йекит и просто хорошему человеку.


А это символ целого поколения йеким, погибших в лагерях… Вот так в рамочке, на стенке, это особенно как-то остро воспринимается….


Это платок, на котором изображена молитва в Йом-Кипур в германской армии во время Первой мировой войны… Много евреев служили в той армии и они были героями Первой мировой, и поэтому еще больнее для них было отношение нацистской Германии к евреям. 100.000 евреев участвовали в Первой мировой… 12.000 погибло.

Между этой картиной и предыдущей прошло каких-то 15-20 лет. За эти годы евреи прошли путь от героев войны до дыма из труб концлагерей. За каких-то 15-20 лет.
И особенно трагично то, что евреи в Германии после Первой мировой чувствовали себя на родине и в 30 годы, когда еще можно было уехать, многие не хотели, не верили, что немцы могут сделать такое по отношению к ним. За это они заплатили своими жизнями. Практически все евреи, уехавшие из Германии перед Второй мировой, были беженцами. У них не было мотивации, они просто спасали свою жизнь. В Эрец-Исраэль они чувствовали себя не слишком комфортно из-за разницы в культуре, в уровне жизни… Они-то приехали в полудикую страну из одной из культурнейших европейских стран. И принять и понять, что их не хотели в Европе, они не могли. Хотя как Катастрофа не помогла им изменить мнение, я не могу понять.
От живых йеким, проживших в Израиле по 60-70 лет я слышала несколько пренебрежительное: “Эти израильтяне” при виде разболтанности, необязательности, крикливости… Хотя они были безусловными патриотами Израиля…

Йеким (יקה) – так называли в Эрец-Исраэль выходцев из Германии. Видимо происходит от слова Jeck или Jecke на идыше, которое значит сумашедший, странный. Есть версия также, что это сокрашение фразы יהודי קשה הבנה – еврей, который плохо понимает.

В этом музее нет экстрординарных экспонатов – здесь только то, что йеким удалось вывезти с собой из Германии и рассказ о выдающихся представителях этой, когда-то очень процветавшей общины. Они были интегральной частью германского общества на протяжении веков, но несмотря на поражение в правах и всякие унизительные законы, сопровождавшие евреев в течение германской истории, евреи были очень лояльны к Германии.

В музее довольно подробно рассказано об истории еврейской общины Германии. Я не буду подробно рассказывать тут об истории (подробно можно почитать тут), я же немного расскажу о музее.


Стенд рассказывающий о появлении евреев на территории современной Германии вместе с римскими легионами в 4 веке нашей эры до Средних веков.


17 век в жизни еврейской общины.


О жизни евреев 19века в работах М.Д. Опенгейма.


Вот продолжение стенда с работами М.Д. Опенгейма.

Хотя многие йеким не были религиозными, тем не менее многие привезли сюда предметы религиозного обихода.


А это специальный чемодан, с вешалками для перевозки одежды.

Специальные стенды музея посвящены выдающимся деятелям науки и культуры, евреям, говорившим по-немецки.

Если вы опознаете на фотографиях кого-то, кого я не перечислю, пишите, я добавлю.


Здесь легко узнать Зигмунда Фрейда


Здесь, конечно, не возможно не узнать Альберта Эйнштейна.


Это уже почти наши современники, потомки йеким: Тедди Колек, Чич, Й.Бург и многие другие.


В музее находится большое собрание книг на немецком языке.

В отдельном помещении воссоздан барак 1935 года. В таких жили многие йеким в те годы.


Интересно, что те йеким, которым удалось вывезти багаж, привезли холодильники, что в здешнем климате вещь необходимая и мало кому доступная.

Йеким были другими, и те кто успел познакомится с поколением тех, кто родился в Германии, Австрии и еще в Австро-Венгерсокй империи, согласится со мной, что это были совершенно необыкновенные люди. Они упорно держались за свою культуру, но и стремились ее привить здесь, сначала в Эрец-Исраэль, а потом в Израиле. В музее есть целый раздел, посвященный образованию. Система школ Реали – “дело рук” йеким. Они же были первыми профессорами Хайфского Техниона.


В этом разделе стоит еще одна вещь, приехавшая в багаже. Настоящая школьная парта:), вернее детский письменный стол. Он приехал в багаже в 1935 году и служил трем поколениям семьи Брандейс.

Также в музее работает выставка, посвещенная Герману Штруку (Хаим Аарон бен Давид 1876-1944), известному живописцу и графику.

Много лет Штрук жил в Хайфе и там же находится его дом. Сейчас дом переоборудуется в музей и через какое-то время эта выставка станет экспозицией музея Штрука.


Я хочу вам показать одну картину Штрука из музея – это старый Хайфский технион. Особенно интересно, на мой взгляд, посмотреть на нее жителям Хайфы. Обратите внимание – не так давно те времена, когда вокруг этого здания практически ничего не было застроено:)

Очень советую посещать этот музей с экскурсоводом. Все-таки тяжело охватить огромный кусок истории – жизнь немецкоговорящей общины за 700-800 лет только по фотографиям. Я попала туда благодаря экскурсоводу Инне Чернявской, без нее уж точно бы никогда туда сама не доехала.
И честно говоря, я не думала, что это музей происзведет на меня такое впечатление… Может быть это еще и потому, что я знала йеким, сейчас, к сожалению, уже покойных и дружу с их более молодыми потомками. Наверно этот музей помог мне как-то больше их понять…


И закончу я свой рассказ об этом интересном музее, вот такой скульптурой, находящейся у входа в музей… Мне кажется, она тоже очень символична именно по отношению к данной общине

Опубликовано 19.12.2016 22:43

Беседа с писателем Давидом Шульманом – ч. 2-я (на белорусском)

ГУТАРКА З ДАВІДАМ ШУЛЬМАНАМ

(заканчэнне, пачатак тут).

  1. Барысаў, ідыш, продкі, кампартыя…

У Вас многія творы пра Барысаў, Ваша юнацтва…

– Натуральна – кожны літаратар піша пра сябе і тое, што перажыў.

Калі прыязджаеце ў Беларусь, то Барысаў штораз наведваеце?

– Вядома, там жа пахаваны бацька, дзед з бабуляй, цётка… Учора я там быў, прывёў магілы ў парадак. Гэта галоўнае, дзеля чаго я прыязджаю сюды: наведаць бацьку, «адчытацца» перад ім. Маці ж пахавана ў Эйлаце. Сем гадоў таму…

У Барысаве засталіся яшчэ родзічы?

– Нікога. Некалькі чалавек ёсць знаёмых… Летась была прэзентацыя ў барысаўскім доме-музеі Каладзеева маёй кніжкі «З вялікай літары Б.», дарэчы, там пра маю былую суседку. Вялікая літара «Б» – гэта Беларусь, Барысаў, Берагавая… і Бенянсон Блюма Беркаўна.

Дзе зараз сябе лепей адчуваеце – у Барысаве ці ў Эйлаце?

– У Эйлаце. Мне і Мінск цяпер бліжэй, чым Барысаў. А Барысава мне малавата: пасля Эйлата – такая правінцыя з нізкім небам… Хаця горад і вялікі, ехалі ўчора доўга на машыне па вуліцы Гагарына, мясціны знаёмыя. Але гэта ўжо не маё. Маё – мінулае, а пра сённяшні Барысаў я не змог бы напісаць. Штораз, калі наведваю яго, дзіўлюся, як я тут жыў… Гэта ўжо не той горад.

За беларускімі навінамі сочыце?

– Кожны раз, як вяртаюся з работы, гляджу ў аўтобусе. Маю доступ у інтэрнэт праз тэлефон. Праглядаю некалькі недзяржаўных сайтаў, яны больш цікавыя, разняволеныя… Мяне не цікавіць афіцыёз – ні беларускі, ні расейскі. Я не гляджу расейскае тэлебачанне, усе гэтыя шоў пра лідэраў, байкі пра палітыку… Мне цікавейшае жыццё звычайнага чалавека.

– Ізраільскай палітыкай, пэўна, таксама ніколі не цікавіліся?

– Чаму, нейкі час нават сам займаўся палітыкай у Ізраілі. Гэта было ў першыя гады, калі мы прыехалі: стваралася партыя на чале са Шчаранскім («Ісраэль ба-алія»), дык я быў у горадзе лідэрам… Гады два. Мяне ў той час віншавалі з днём народзінаў вядомыя палітыкі, зараз адзін з іх – старшыня Кнэсету (Юлій Эдэльштэйн). Маю шмат фотак, дзе зняты з ім, са Шчаранскім, з іншымі… Я ўдзельнічаў у з’ездах, ездзіў на іх з Эйлата. Але зразумеў: палітыкай павінны займацца людзі, для якіх гэта сэнс жыцця. У мяне ж было проста жаданне дапамагчы расейскамоўнай абшчыне ўзняцца, пісаў у мясцовыя выданні пра гэта. А потым шкада стала часу… Мне лягчэй сесці, напісаць кнігу.

– Вы ж былі і старшынёй аб’яднання выхадцаў з Беларусі ў Эйлаце?

– Быў гадоў 8-10, а цяпер суполка распалася… Прымаў дэлегацыі з Беларусі. З Мінска прыязджалі – два чалавекі, чатыры, шэсць… Я іх сустракаў, паказваў горад. Звычайна гэта былі чыноўнікі, якія займалі добрыя пасады. Дарэчы, мы пасябравалі, сябруем дагэтуль з некаторымі. Мяне і сям’ю сястры не цікавяць пасады – яны былі ў нас, прыязджалі як чыноўнікі, але сустракаліся як звычайныя людзі. Мяне цікавіць, які ён побач са мной, а не на працы.

У суполку ўваходзіла чалавек 80. Мы ўздымалі чарку… Адзначалі яўрэйскія святы з беларускім прысмакам… Размаўлялі пра Беларусь, хто адкуль, хто чым займаецца. Збіраліся звычайна ў якой-небудзь рэстарацыі… Мелі патрэбу ў «абшчэнні».

– Як жа суполка распалася?

– Сама сабой. Людзі сталі жыць лепей, але шмат часу працаваць, іх ужо цягнула дахаты, больш часу пабыць са сваёй сям’ёй…

– Калі цяпер захоча прыехаць госць з Беларусі, які пра Вас не ведае, як яму знайсці «ізраільскіх беларусаў» у Эйлаце?

– Трэба зайсці ў сеціва, там ёсць адрасы кіраўніцтва… Калі трэба, мы прымем. Займаюся гэтым ужо не як лідэр, а як ватык, чалавек, які даўно жыве ў Ізраілі. 25 год прамільгнулі хутка, як, зрэшты, хутка праходзіць усё жыццё.

– Вы адчуваеце сябе часткай Ізраіля?

– Канешне.

– І прэзентацыі Вашых кніг у Ізраілі адбываліся?

– Былі. Але не на Іерусалімскім кніжным кірмашы – гэта далёка. Эйлат ад Іерусаліма – мінімум 4 гадзіны язды. У мясцовых установах, у кнігарні былі сустрэчы…

– Каго чытаеце з ізраільскіх пісьменнікаў?

– Меіра Шалева – у цудоўных перакладах.

– У перакладах нешта губляецца… Вы маглі б і на іўрыце?

– Можа, і губляецца, але Шалева перакладаюць шмат гадоў, вядомыя перакладчыкі… У арыгінале я магу не зразумець усіх нюансаў. Цяжкавата ўсё ж – на іўрыце я магу невялікае апавяданне прачытаць, ну а раманы… Не ў мае гады!

– А што б вы параілі ў Шалева?

– Усё, што тут даступна.

– Падазраю, што Этгара Керэта на беларускую больш перакладалі…

– Так, бо ў яго пераважна кароткія апавяданні. Ён – іншы пісьменнік, не зусім мой, а вось Шалеў – мой пісьменнік. І ў яго шмат раманаў, амаль усе звязаны з Расіяй, Беларуссю, Украінай…

– Апошнім часам культурныя сувязі, выглядае, мацнеюць: прыязджалі Ёнатан Барг, той жа Керэт… Відавочна, з дапамогай пасольства Ізраіля. Вас запрашалі?

– Не.

– А хацелі б, каб Вас пасольства запрасіла?

– Звычайна на маіх прэзентацыях прысутнічаюць людзі з пасольства. Мінулым разам, дый раней, былі адказныя за культуру, я дарыў ім кніжкі свае… Але пакуль, напэўна, я не такі вядомы. Можа, справа і ў тым, што яны зацікаўлены прадстаўляць тут карэнных ізраільцян.

Дык і Вы ўжо, бадай, «карэнны» – 25 год у Ізраілі. Што прапанавалі б для публікацыі ў інтэрнэце з новай кнігі «Особое женское состояние»? Можа, кароткія дыялогі?

– Там ёсць і эратычныя…

259 260

– Мы ж не цэнзурны орган! А ці прадаюцца зараз вашы кнігі ў Беларусі?

– Патрошкі, «а бісэлэ».

– Мая настаўніца Пніна Мелер любіць паўтараць: «а бісэлэ, а бісэлэ – вэрт а фулэ шысэлэ!» У кнігах Вашых многа слоў і выразаў на ідышы – як з гэтай мовай у аўтара?

– Разумею амаль усё. Ужываю мову на працы – ёсць там некалькі чалавек, з якімі я размаўляю на ідышы. Гэта не выхадцы з нашых краёў – з Румыніі…

– То бок ідыш яшчэ даволі папулярны ў Ізраілі… Ці не «яшчэ», а «ўжо»?

– Так, «ужо»… З кожным годам становіцца больш папулярным. Пасля шматгадовага занядбання многія зноў пачалі размаўляць на ім, ладзяцца курсы…

– А ў Вас ідыш ад маці? «Мамэ-лошн»?

– Ад бацькоў. У нас гаварылі дома, так што і я, і сястра вывучылі мову. Размаўляем мы зараз няшмат, але калі трэба, каб ніхто не «паняў», то мы з сястрой гутарым на ідышы! Ні дзеці, ні яе муж нічога не разумеюць… Або калі па тэлефоне трэба нешта сказаць, каб не падслухалі…

– У Барысаве Вашага юнацтва былі месцы, дзе размаўлялі на ідышы?

– Паўсюдна! Усе размаўлялі, не баяліся. На вуліцах ішлі, у парках сядзелі, размаўлялі. Праўда, у аўтобусах – не. Тыя, з кім я жыў побач, прыходзілі да нас, да бацькоў, размаўлялі… Гэта былі людзі, якія нарадзіліся яшчэ ў 20-я, 30-я гады, у якіх ідыш быў карэнны, мова, з якой яны нарадзіліся. А вось большая частка пасляваеннага пакалення – ужо не гаварыла.

– У Вас ідыш такі застаўся…

– Правільна, таму што побач былі дзед з бабуляй, суседзі… Мы круціліся ў гэтай атмасферы ідышскай. Бацькі выпісвалі часопіс «Савеціш Геймланд», чыталі. Я нават прывёз тры нумары ў Ізраіль, яны ляжаць у маёй кладоўцы.

– Дзед з бабуляй – яны з Барысава?

– Не, дзядуля са Свіслачы, гэта Магілёўская вобласць, Асіповіцкі раён, пад Бабруйскам. Бабуля – з Лапіч.

Якое жыццё яны пражылі?

– Вельмі кахалі адно аднаго. Дзядуля быў сплаўшчыкам – такая габрэйская спецыяльнасць. А бабуля дома, займалася дзецьмі. Раней-та жанчыны не працавалі.

А бацька мой – з Бабра, маці – са Свіслачы. Бацька ваяваў у фінскую, вызваляў Заходнюю Беларусь у 39-м годзе. Усё на зборы яго цягалі. Казаў: «Толькі валасы адрастуць – зноў на зборы!» Так ён папаў на фінскую, а потым – на Вялікую айчынную. Медалі яго ў мяне, я цішком вывез, тады цяжка было вывозіць узнагароды…

Сам я не служыў у арміі, але быў на зборах – 4 месяцы. Але я іх добра адбыў – сакратаром партыйнай арганізацыі гэтай часці. Партыйны чалавек… Уступіў у КПСС у 1970 г. – да 100-годдзя нараджэння Леніна.

– Верылі ў ідэі ці кар’еру хацелі зрабіць?

– Не тое што кар’еру, а быў заідэалагізаваны, як усё грамадства.

– То бок усё-такі верылі?

– Мне здавалася, што з партыяй можна лепей зрабіць… Вядома, расчараваўся. Хутка? Не, не вельмі. Жыў звычайным жыццём… Калі ад’язджалі мы, выходзіў з партыі, дык парторг сказаў: «ты не хадзі на сход, каб табе не было непрыемна, давай сюды білет».

– У 1991-м было яшчэ так строга? Ужо ж нібы развальвалася ўсё…

– Я ж выязджаў з Савецкага Саюза. Развальвалася, але была партыйная арганізацыя, яшчэ людзі карміліся з КПСС. Здаў я білет, інакш мяне не выпусцілі б…

– Вы ж і бізнэсам у СССР займаліся?

– Так, меў кааператыў, ён называўся «Время», гэта быў шоў-бізнэс у Барысаве… Тое, што апісаў у кнігах, – усё праўда.

Ад’ехаў – усё скончылася. Нейкі час я хацеў у Ізраілі бізнэс прадоўжыць, але потым падумаў, што мне будзе цяжка, іўрыта яшчэ не было…

– Што б Вы пажадалі нашым чытачам?

– Каб прыйшлі на прэзентацыю 27 чэрвеня ў Мінску!

– Добра, а як наконт больш глабальных зычэнняў?

– Я чалавек не глабальны, хутчэй «лакальны». Што называецца, «не чапайце мяне – і я вас чапаць не буду».

– Усё ж нямала ведаеце, бачыліШто можна зрабіць, каб наш свет стаў лепшым?

– Кожны хай займаецца сваёй справай, добра робіць гэтую справу, думае пра сваіх, дбае ў першую чаргу пра сваю сям’ю. Больш увагі сваім родным, таму што ўсё мінае, яны зыходзяць, і тады адчуваеш сябе вельмі кепска.

– А менавіта ў Беларусі – што можна змяніць?

– Я зацікаўлены, каб людзі жылі добра, каб у іх усё было…

– І «мірнага неба над галавой»?

– Якраз мне здаецца, што не трэба грамадзян палохаць канфліктамі, што вакол ворагі: маўляў, яны вінаваты, што чагосьці не хапае… Ворагі наўкол толькі ў Ізраілі, і гэта дужа непрыемна, але тым не менш мы жывем, працуем…

– Вы прыязджаеце ў Беларусь з 1994 г. – нешта змянілася да лепшага?

– Ну, вядома, новыя будынкі з’явіліся прыгожыя. Потым, мне здаецца, людзі сталі больш упэўненыя ў сабе.

– Але вы не хацелі б тут жыць…

– Не, я ўжо проста не змагу. Я чалавек вольны, незалежны.

– У Беларусі не зусім вольна?

– Не хацеў бы ўлазіць у гэтыя праблемы. Але Алексіевіч мудра выказалася наконт дыктатуры… У яе быў добры настаўнік – Алесь Адамовіч. Не заўсёды я з ёй згодзен, але кожны мае права на памылкі, на іншы пункт гледжання.

– Пасля таго, як Святлане Аляксандраўне прысудзілі Нобеля, у Ізраілі сталі лепей ведаць пра Беларусь?

– Так, лепей. Я прыйшоў на работу, а мне кажуць: «Твая ўзяла прэмію». Да таго ж яна прыязджала ў Ізраіль пасля гэтага, я чытаў інтэрв’ю з Алексіевіч у нашай газеце.

* * *

У Лявона Баршчэўскага, які год таму ўзяў слова падчас прэзентацыі кнігі Давіда Шульмана, творчасць Давіда выклікала асацыяцыі са Змітраком Бядулем ды Ісакам Бабелем. На мой густ, Д. Шульман усё ж бліжэй да Бядулі: сентыментальнасцю, самавызначэннем «габрэйскі беларус», практычнасцю ў асабістых справах ды некаторай наіўнасцю ў грамадскіх… У нечым яго няхітрыя гісторыі нагадваюць творы Эфраіма Севелы. Шкада, што ў літаратуры Ізраіля мой суразмоўца, носьбіт беларускай мовы і культуры, застаецца адзінцом. Пакуль?

Падрыхтаваў Вольф Рубінчык для belisrael.info

Мінск, 22.06.2016.

Апублiкавана 23 чэрвеня 2016  11:17

Водгук ад нашага пастаяннага мінскага чытача Алеся Рэзнікава (24.06.2016):

Упершыню пазнаёміўся з Давідам Шульманам на прэзeнтацыі 11 чэрвеня 2013 г. у Кнігарні логвінаЎ. Ён прэзентаваў кнігі прозы “Баскетболистка з улицы Жданова” і “Дзе ўзяць крыху шчасця”. Прыйшоў крыху раней, нават трошку паразмаўлялі, як быццам бы даўно былі знаёмыя. На прэзентацыі былі пісьменнікі Уладзімір Арлоў і Уладзімір Някляеў. Атмасфера была вельмі цёплая і хатняя. Кніжкі я набыў і даваў пачытаць розным людзям. Расказы філасофска-іранічныя з элементамі лёгкага эратызму. Разам з тым ёсць грамадзянская пазіцыя і любоў як да Беларусі, Барысава, так і да Ізраіля і Эйлата… Другі раз быў на прэзентацыі 17 чэрвеня 2015 г., Давід Шульман мяне адразу пазнаў. Я падзяліўся уражаннямі з маёй паездкі ў Ізраіль (быў у каталіцкай пілігрымцы ў верасні 2013 г., нават 2 дні былі ў Эйлаце – праўда, не ведаў, што пісьменнік таксама там жыве). Набыў кніжку “З вялікай літары Б”, прачытаў, потым падарыў Адзе Эльеўне Райчонак. Дзякуй за ўвагу. Алесь.

Беседа с писателем Давидом Шульманом – ч. 1-я (на белорусском)

ГУТАРКА З ДАВІДАМ ШУЛЬМАНАМ

  1. «Не люблю пахмурнай літаратуры»

З літаратарам Давідам Шульманам, калі ён раней прыязджаў у Мінск, бачыўся я разоў трох. Нямала гаварыў з ім па тэлефоне – на пачатку 2010-х ён званіў з Ізраіля даволі часта, потым неяк «прапаў». Друкавалі яго нататкі ў бюлетэні «Мы яшчэ тут!», маю рад яго кніг… І ўсё ж, ідучы на чарговую сустрэчу ля чыгуначнай станцыі «Масюкоўшчына», не мог пахваліцца, што добра ведаю гэтага чалавека. Пастанавіў даведацца пра свайго старэйшага таварыша па Саюзе беларускіх пісьменнікаў больш, узяўшы ў яго інтэрв’ю. Нагодай стаўся выхад новай кнігі Д. Шульмана «Особое женское состояние» (Смаленск: Край, 2016, 292 с., 150 экз.).

У яго шыкоўная візітная картка – «Пагоня» на адным баку, герб Ізраіля на другім. Чаму «Пагоня»? «Не люблю афіцыёзу», – тлумачыць Давід і пасміхаецца. А яшчэ ён не любіць кінабаевікі і занадта сур’ёзныя літаратурныя творы: «Дастаеўскага цярпець не магу, “Час сэканд-хэнд” Святланы Алексіевіч – таксама не маё». Тым не менш Алексіевіч ён паважае за… Але пра ўсё па парадку. Гутарка наша адбылася 20 чэрвеня ў звычайным мінскім дворыку, пад раскрытымі парасонамі, у суправаджэнні дажджу і птушыных спеваў. Вялася яна на мове, якой старажыл Ізраіля Шульман валодае выдатна (хіба што зрэдчас я падказваў яму cякое-такое беларускае слоўца). Гадзінку парэйдалі…

Vizitka1 Vizitka2

Д. Шульману – 68 гадоў, у Ізраілі ён чвэрць стагоддзя (з 1 траўня 1991 г.). Адразу пасяліўся ў Эйлаце, вядомым курорце на самым поўдні, дзе ёсць, аднак, і «спальны» раён, і невялікая прамзона. Чаму ў Эйлаце? Скора даведаемся.

– Для пачатку не пра галоўнае. Вы часта наведваеце Беларусь і амаль кожны раз спыняецеся ў ждановіцкім санаторыі «Крыніца»… Няўжо там настолькі добрыя ўмовы?

– Умовы мінулага стагоддзя… Але мне там зручна – Мінск побач. Гэтым разам прыехаў на 26 дзён. А звычайна на тры тыдні прыязджаю. У мяне водпуск – два-два з паловай тыдні, і некалькі дзён бяру за свой кошт.

Апошнія восем год працую на адным месцы, у кібуцы пад Эйлатам ёсць заводзік невялікі, робім сардэчнікі для трансфарматараў. Усё гэта ідзе на экспарт, вядомыя фірмы купляюць… Сяджу на канвееры, дэталькі збіраю…

Не зусім творчая праца?

– Ясная рэч. Я ж ужо і пенсіянер, па ізраільскіх мерках таксама…

Цяжка Вам на заводзе?

– Не, няцяжка. Я хлопец звыклы, з задавальненнем працую.

Выходзіць, літаратура для вас – усё-ткі пабочны занятак?

– Апошнія гады – не пабочны; я жыву гэтым. Ну, калі пішацца – я пішу, калі не пішацца – не пішу. Не зарабляю літаратурай, яна для мяне – покліч душы і гэтак далей. Магчымасць выказацца і расказаць усё, што хочацца расказаць – пра маю сям’ю, пра іншае…

Аднак тыражы Вашых кніжак невялікія?

– Невялікія. Своеасаблівая літаратура ў мяне, не карыстаецца дужа вялікім попытам. Я лічу, што раблю класічную літаратурную працу – без заклікаў, ціхую… Але мне здаецца, што нешта мне ўдаецца, атрымлваецца цікава… Калі я размаўляю з чытачамі, то некаторыя нават у захапленні: «Як вы тонка ўсё падмецілі!»

Вы ж пачалі пісаць яшчэ ў Саюзе?

– Так, у 14 год. І першае маё апавяданне было на беларускай мове. Я жыў у Маладзечне, займаўся ў палітэхнічным тэхнікуме, нам задалі сачыненне на звычайную тэму: «Як я правёў лета». Я напісаў, і калі выкладчыца атрымала яго, яна спыталася: «Адкуль спісаў?». Кажу: «Сам напісаў, вось ёсць сведкі». Яна: «Зараз на маіх занятках можаш сядзець ціха і рабіць усё, што хочаш»… Праз 40 з нечым гадоў мы наладзілі сувязь. Зараз яна жыве ў Лебедзеве Маладзечанскага раёна, тэлефаную ёй. Зваць яе Марыя Рыгораўна. Апавяданне ж называлася «Чардаш Монці». Гэта была выдумка мая – пра партызанскі атрад, пра скрыпача… Калі два гады таму была сустрэча ў Мінску, мой аднакашнік і сябар Валодзя Стульскі прачытаў на памяць урыўкі з апавядання. Я ўжо забыўся быў нават назву (сябар з Аўстраліі, Лёва Глікман, мне нагадаў), а ён помніў… Стульскі памёр ужо, на жаль. Ён быў дацэнтам у Магілёве, кандыдатам філасофскіх навук.

Потым я скончыў мінскі палітэхнічны інстытут, працаваў на вытворчасці, апошнім часам быў намеснікам галоўнага энергетыка на хрустальным заводзе ў Барысаве. Паралельна супрацоўнічаў з мясцовай газетай. Зараз яна «Адзінства» называецца, раней – «За камунізм»… Потым друкаваў я нарысы ў «Маладосці», у «Полымі»…

Пра што? Ці – пра каго?

– У падшэфнай школе нашага прадпрыемства ў 1980-х гадах быў настаўнік, ён праводзіў урокі працы па-свойму, дзеці пачалі ў сёмых-восьмых класах зарабляць грошы, выконваць замовы хрустальнага завода… Такарныя працы, металаапрацоўка… Яны былі вельмі задаволены, і бацькі цешыліся, што дзеці не бегаюць па вуліцах. І вось я пра гэта напісаў нарыс. Браў інтэрв’ю, з дзецьмі гутарыў, з бацькамі… Гэта было ў «Маладосці», а ў «Полымі» я напісаў пра Ізраіль.

Калі асталяваліся там… А чаму ўсё ж Вы, чалавек вытворчасці, выбралі курортны Эйлат?

– У нас быў сябар. Ён к таму часу ўжо год жыў у Эйлаце і казаў, што трэба ехаць толькі ў гэты горад. «Чаму?» – пыталіся мы. «Бамбіць не будуць Эйлат. Побач Іярданія, Егіпет, Саўдаўская Аравія. Могуць прамазаць, трапіць у іншую краіну». Ну, жартавалі так… Але ён там жыў, працаваў і мы ведалі, калі з’язджалі, дзе мы будзем працаваць, з кім… Вядома, ужо не галавой, не інжынерамі, а «ручкамі», як кажуць. Ну і нічога страшнага.

З’ехалі праз эканамічны крызіс ці па іншых матывах?

– Не, з’ехалі таму, што аднойчы маці пайшла на рынак, а потым кажа: «Няма ўжо з кім пагаварыць!» Звычайна ж у нядзелю збіраліся габрэі на рынку, размаўлялі… Гэта не галоўнае, але ў сястры – дзеці, і мы хацелі, каб яны раслі і жылі там. Мы выехалі разам, купілі кватэры побач, у мяне № 4, у яе № 6… У цэнтры Эйлата пераважна старое жыллё, а мы хацелі новае… Побач з морам – шмат гатэляў, вышэй – «спальныя раёны», вось там і купілі.

Не шкадуеце?

– Пакуль не. Спадзяюся, і далей не буду. Вольна сябе адчуваю, я гаспадар свайго часу, сваёй справы…

– Вольнага часу многа застаецца?

– Даволі многа. Працую да чатырох, у пяць ужо дома. Але пішацца не заўсёды, таму што спёка… Зараз у нас 44-45 градусаў. У хаце, вядома, ёсць кандыцыянеры (жыллё будуецца адразу з імі), але мазгі адчуваюць тэмпературу, нават калі ў хаце холадна…

Вы адразу вярнуліся да творчасці, калі пераехалі?

– Спачатку не да таго было. Я працаваў па 20 гадзін у суткі: спачатку на адной працы, потым вяртаўся да хаты і ішоў на другую (у рэстарацыю, мыць посуд). Праз год набылі мы сваю кватэру: бралі крэдыты, вядома. Цяпер гэта ўжо наша кватэра, выплацілі ўсё… Магу забіць цвік, куды захачу.

Прайшло гадоў 8, і я вярнуўся да сваёй справы… Паціху друкаваўся ў мясцовых газетах («Время», «Новости недели»). Гэта былі апавяданні, якія ўвайшлі ў першую кніжку (2004). А цяпер – ужо шостая. Будзе прэзентацыя – 27 чэрвеня а 19.00 у кнігарні «Ў».

Kniga6-1 Kniga6-2

– Чым адметная Ваша новая кніжка?

– Па-мойму, яна прыгожа напісана. У ёй шмат эротыкі.

– Эротыкі хапала і ў ранейшых…

– Так, таму што жыццё без эротыкі немагчыма сабе ўявіць. Прывяду фразу, якую падрыхтаваў для прэзентацыі: «В этой книге я cнял застенчивые занавески с социалистического реализма».

Калі ўжо пра «ізмы» казаць, то да якога «ізму» Вы б сябе аднеслі?

– Нават не ведаю. Я неяк без «ізмаў» абыходжуся…

– Ну, а хто вам у літаратуры бліжэй?

– У беларускай літаратуры – Уладзімір Арлоў, а так – Віктар Канецкі, Юрый Казакоў… Іван Бунін, Аляксандр Купрын.

Яшчэ во занатаваў для прэзентацыі: «Предназначение художника, как и женщины, вовсе не в том, чтобы блюсти невинность». Не люблю пахмурнай літаратуры…

– Няблага сказана! Хто яшчэ з беларускіх аўтараў блізкі, апрача Арлова?

– Рыгор Барадулін. Гэта такі пісьменнік, такі мудрэц… Ведаю ў гэтую эпоху толькі двух мудрацоў: Барадулін і Жванецкі. Трэба ўслухоўвацца ў іх.

– З Барадуліным мо і асабіста былі знаёмы?

– Быў. У мяне ёсць шмат кніг, шмат аўтографаў яго… Ну як знаёмы – хто я і хто Барадулін?! Бачыліся… А творчасцю яго захапіўся ў савецкі час. Рыхтую зараз тэкст, як я пазнаёміўся, як у нас з ім былі аднолькавыя пулаверы (мне цётка па блату дастала і падаравала). Гэта я ўбачыў пулавер на Барадуліну – ён яшчэ малады быў, цікавы… Вырашыў, што і мне такі патрэбен. І вось з таго часу – магчыма, гадоў 40 ці больш – я ім захапляюся. Вялікі мудрэц, зараз такіх няма.

Апрача іншага, напісаў «Як беларусы сэксам займаюцца»!

– Усё цікава ў яго творчасці – прыемна, інтымна… Гэта маё. Яшчэ ў мяне ёсць шмат кніг Някляева, у тым ліку яго раман «Аўтамат з газіроўкай з сіропам і без». На жаль, не вельмі добра ведаю сучасную беларускую літаратуру, хаця калі-некалі чытаю часопіс «Дзеяслоў» (мне перасылаюць). Ведаю, якія ёсць пісьменнікі, якія на слыху, у інтэрнэце, але падрабязна гаварыць пра іх творчасць не магу. Адно-два апавяданні ці тры-чатыры вершы – гэтага яшчэ не дастаткова, каб склалася ўражанне…

Можа, і Паўла Касцюкевіча чыталі? Як перакладчык, літаратар, ён сфармаваўся ў Ізраілі, дабіўся поспеху тут…

Так, чытаў. Успамінаецца анекдот. Да адной жанчыны падышла другая, паглядзела і кажа: «Нешта ў вас ёсць габрэйскае!» Тая адказвае: «Так, яно было гэтай ноччу». У Паўла «ёсць нешта габрэйскае». Мы не тое што сябруем, але часам тэлефаную яму, кантактуем… На сустрэчах ён мяне прадстаўляе спачатку на іўрыце (публіка шырока раскрывае вочы), а потым тлумачыць усё па-беларуску.

Рэкамендацыі ў Саюз пісьменнікаў мне далі Уладзімір Арлоў, Юрый Станкевіч і мой першы выдавец у Беларусі, Уладзімір Сіўчыкаў. А Валянцін Тарас напісаў добрую прадмову да кнігі «Дзе ўзяць крыху шчасця» (2005).

Між іншага, у «Полымі» я надрукаваўся дзякуючы Васілю Гігевічу, ён працаваў у гэтым часопісе. Мы з ім сустрэліся ў адзін з маіх наездаў, паразмаўлялі за кілішкам… Ён кажа: «Дык ты напішы, як табе жывецца». Яшчэ ў Беларусі я напісаў, аддаў яму і потым тэлефаную: «Пойдзе, не пойдзе?» «Ужо ў наборы». І мы ж працавалі з Гігевічам побач на адным прадпрыемстве, я бачыў яго станаўленне як пісьменніка, гэта праходзіла і праз мой кабінет… Ён званіў у Мінск, тады яшчэ не ва ўсіх быў тэлефон-аўтамат, а ў нашым кабінеце, у энергетыкаў, быў. Дзякуючы Гігевічу я пачаў больш актыўна пісаць на беларускай, і з літаратурным жыццём пазнаёміўся, выпадкова слухаючы, як ён размаўляў. Я Васілю вельмі ўдзячны…

Падрыхтаваў Вольф Рубінчык для belisrael.info

Мінск, 21.06.2016.

(заканчэнне будзе)

Апублiкавана 21 чэрвеня 2016  21:50

Водгук:

Уладзь Рымша, Мiнск 22.06 22:53: Надзвычай глыбокая і сьціплая асоба – пан Давід Шульман. З захапленьнем прачытаў тое інтэрвію. Сьціплае, але досыць ёмкае – стварае багата прасторы для думак. Супэрова. Дзякуй

Эйлат и пустыня Негев / Eilat @ Negev desert

Этот альбом, собранный из нескольких поездок. Он показывает, как выглядит пустыня по дороге в Эйлат, отдыхе в нем, встречах с рядом незнакомых людей, как израильтян, так и иностранцев, некоторых памятных местах самого южного города Израиля.

***

This album is assembled from several trips. It shows what it looks like on the desert road to Eilat, the rest in it, meetings with a number of unknown people, both Israelis and foreigners, some of the memorable places of the southernmost city in Israel.

***

האלבום נוצר מכמה מסעות. רואים בו את איך נראית הדרך המדברית לאילת, והנופש בה. פגישות עם האנשים, בהם ישראלים ואנשים מחו”ל. כמה מהמקומות היותר מפורסמים מהעיר הכי דרומית בארץ

Eilat_kras_fasadi 016 Eilat_kras_fasadi 018

Eilat_kras_fasadi 022 Eilat_kras_fasadi 026

Eilat_kras_fasadi 327 Eilat 18 - 22 may 2014 095

***

Eilat 23-24 okt 091 Eilat 23-24 okt 107

Eilat 23-24 okt 158 Eilat 23-24 okt 171

Eilat 23-24 okt 237 полтора дня в эйлате 18-19 сент 060 полтора дня в эйлате 18-19 сент 062 полтора дня в эйлате 18-19 сент 065 полтора дня в эйлате 18-19 сент 066 полтора дня в эйлате 18-19 сент 068 полтора дня в эйлате 18-19 сент 070 полтора дня в эйлате 18-19 сент 071 полтора дня в эйлате 18-19 сент 072 полтора дня в эйлате 18-19 сент 074

***

полтора дня в эйлате 18-19 сент 111 полтора дня в эйлате 18-19 сент 112

Eilat 18 - 22 may 2014 220 Eilat 18 - 22 may 2014 148

Eilat 18 - 22 may 2014 166 Eilat 18 - 22 may 2014 225

20160520212451_IMG_2423  Eilat 18 - 22 may 2014 116

***

Eilat 18 - 22 may 2014 114 Eilat 18 - 22 may 2014 206

Eilat 18 - 22 may 2014 211 Eilat 18 - 22 may 2014 204

Eilat 18 - 22 may 2014 279 Eilat 18 - 22 may 2014 215Eilat 18 - 22 may 2014 217 Eilat 18 - 22 may 2014 218

Eilat 18 - 22 may 2014 307 Eilat 18 - 22 may 2014 308

Eilat 18 - 22 may 2014 314  Eilat 18 - 22 may 2014 313

Eilat 18 - 22 may 2014 315 Eilat 18 - 22 may 2014 317

Eilat 18 - 22 may 2014 320 Eilat 18 - 22 may 2014 267

Eilat 18 - 22 may 2014 278 Eilat 18 - 22 may 2014 277

Eilat 18 - 22 may 2014 276 Eilat 18 - 22 may 2014 275

Eilat 18 - 22 may 2014 271 Eilat_kras_fasadi 134

Eilat_kras_fasadi 130 Eilat_kras_fasadi 124

Eilat_kras_fasadi 148 Eilat_kras_fasadi 123

Eilat_kras_fasadi 196 Eilat_kras_fasadi 198

Eilat_kras_fasadi 060 Eilat_kras_fasadi 077

Eilat_kras_fasadi 195 Eilat_kras_fasadi 135

Eilat_kras_fasadi 136 Eilat_kras_fasadi 141

Eilat_kras_fasadi 090 Eilat_kras_fasadi 091

Eilat_kras_fasadi 093 Eilat_kras_fasadi 080

Eilat_kras_fasadi 094 Eilat_kras_fasadi 084

Eilat_kras_fasadi 078 Eilat_kras_fasadi 046

Eilat_kras_fasadi 075 Eilat_kras_fasadi 045

20160520093325_IMG_2385 20160519184356_IMG_2356

Eilat_kras_fasadi 177 20160518170333_IMG_2279_1

***

Eilat_kras_fasadi 168 Eilat 18 - 22 may 2014 309

***

Eilat 18 - 22 may 2014 249 Eilat 18 - 22 may 2014 250

Eilat 18 - 22 may 2014 253 Eilat 18 - 22 may 2014 261

Eilat 18 - 22 may 2014 262 Eilat 18 - 22 may 2014 263

Eilat 18 - 22 may 2014 264 Eilat 18 - 22 may 2014 209

Eilat 18 - 22 may 2014 254  Eilat 18 - 22 may 2014 246 Eilat 18 - 22 may 2014 247 Eilat 18 - 22 may 2014 248

Eilat 18 - 22 may 2014 283 Eilat 18 - 22 may 2014 281

***

20160521103225_IMG_2468 20160521121931_IMG_2487

20160521122215_IMG_2491 20160521122239_IMG_2492

20160521122520_IMG_2495 20160521124339_IMG_2512

Океанариум – Oceanarium

Eilat_kras_fasadi 221 Eilat_kras_fasadi 234

Eilat_kras_fasadi 240 Eilat_kras_fasadi 241

Eilat_kras_fasadi 243 Eilat_kras_fasadi 252

Eilat_kras_fasadi 289 Eilat_kras_fasadi 250

Eilat_kras_fasadi 303

Миша и Миша – Misha @ Misha

Eilat_kras_fasadi 300 Eilat_kras_fasadi 304

Eilat_kras_fasadi 301

Студенты из Германии –  students from Germany

Eilat_kras_fasadi 254 Eilat_kras_fasadi 256

Eilat_kras_fasadi 258 Eilat_kras_fasadi 257

Eilat_kras_fasadi 261 Eilat_kras_fasadi 262

Eilat_kras_fasadi 266 Eilat_kras_fasadi 265

Eilat_kras_fasadi 267 Eilat_kras_fasadi 268

Eilat_kras_fasadi 271 Eilat_kras_fasadi 272

Eilat_kras_fasadi 273 Eilat_kras_fasadi 274

Eilat_kras_fasadi 277 Eilat_kras_fasadi 279

Eilat_kras_fasadi 282

Эйлатцы с собакой – residents from Eilat with a dog

Eilat_kras_fasadi 307 Eilat_kras_fasadi 309

Eilat_kras_fasadi 311 Eilat_kras_fasadi 313

Eilat_kras_fasadi 314 Eilat_kras_fasadi 315

Eilat_kras_fasadi 317 Eilat_kras_fasadi 318

Eilat_kras_fasadi 319 Eilat_kras_fasadi 320

Туристы из России. Сергей Л-в. – пастор и музыкант   Tourists from Russia. Sergey L-v – a pastor and a musician

***

полтора дня в эйлате 18-19 сент 094 полтора дня в эйлате 18-19 сент 087

Eilat 23-24 okt 128 Eilat 23-24 okt 129

Eilat 23-24 okt 140

***

                                                      возвращение домой – back home

полтора дня в эйлате 18-19 сент 121 полтора дня в эйлате 18-19 сент 140

Eilat 18 - 22 may 2014 345 Eilat 18 - 22 may 2014 342

Eilat_kras_fasadi 353 Eilat_kras_fasadi 356

Eilat_kras_fasadi 373 Eilat_kras_fasadi 399

Eilat_kras_fasadi 414 Eilat_kras_fasadi 419

Eilat_kras_fasadi 419 Eilat_kras_fasadi 423

Eilat_kras_fasadi 432 Eilat_kras_fasadi 433

Eilat_kras_fasadi 438 Eilat_kras_fasadi 444

Eilat_kras_fasadi 460 Eilat_kras_fasadi 461

Eilat_kras_fasadi 467 Eilat_kras_fasadi 471

Eilat_kras_fasadi 493 Eilat_kras_fasadi 502

Eilat_kras_fasadi 517 Eilat_kras_fasadi 519

Eilat_kras_fasadi 547

Подготовлено и опубликовано 18 июня 2016  17:28

Produced and published by June 18, 2016 17:28

 

 

 

 

 

Graffiti art in Jerusalem market / Иерусалимское граффити

Иерусалимское граффити (video / видео, русский текст под англ.)

31/03 13:06

Near-daily unrest is keeping clientele away from Jerusalem’s normally bustling main market, Mahana Yehuda, causing a steep decline in sales at its bars, shops and restaurants.

But as the market shuts down at night, new faces appear.

A graffiti artist and his partner are painting dazzling portraits, turning the market, or “shuk” in Hebrew, and its drab alleyways, into a portrait gallery.

The project began a year ago as a way to tell the stories of these faces, but it’s also managed to improve the mood of the shuk.

Berel Hahn, project co-founder: “In the beginning when we just started, we didn’t really, it was just colour and we saw it was having a very strong effect on people, it was putting smiles, people were in shock and loving it. Then there were requests for portraits and it led to a handful of characters and then people would stop and look and ask, ‘Who is this?’, and we’d tell them the story and they’re touched, they’re moved on a whole other level.”

The graffiti duo has painted faces of personalities of Jewish and Israeli history, as well as other important and historical figures like Jewish-American reggae singer Matisyahu, Israel’s first prime minister David Ben-Gurion and neurologist Sigmund Freud.

Berel Hahn, Project Co-Founder: “The overall theme is to inspire people to do. These are people who made the world a better place or changed the world, whether a big or small impact they’re heroes and heroines, heroines and heroes from all walks of life, it’s not just Jews and that is one of the universal aspects of our culture, which is trying to better ourselves and overcome our own evil inclinations to be a better person and make our surroundings better.”

The artists take suggestions from shop owners and passersby and draw inspiration from their surroundings in this Biblical city.

Yoav Mizrahi, café manager: “The situation in the market is very difficult. If the status in Jerusalem remains unchanged, we will have a very hard time to overcome it, but I think this graffiti creates a buzz and can definitely help to bring people to the city, so that’s good.”

Ehud Kahana, vendor: “Nice drawings. It really helps to create a positive atmosphere here in the shuk, certainly with all the attacks and the security situation. One big minus with these drawings is that you can only see them at night when the shops close and the doors close. That’s a pity.”

With around 150 shutters in the market painted, and over 200 to go, the artists hope to find a way to have their work on display during the day, to draw visitors when the stalls are open. For now, a great day to experience the art is Saturday, the Jewish day of rest.

Maayan Gur, market-goer: “I think it adds colour, which is a lot of fun. Colour is life. It adds some mood; it adds a feeling of warmth and light.”

Noa, market-goer: “It’s nice. The truth is, it looks cleaner than all the grey there was when it was closed so it’s nice, it improves the mood.”

Berel Hahn: “Art can have a neurological effect on a person, endorphins, oxytocins that make them feel good and people, now that it’s gotten out there and people have been picking up the story, more and more people are coming to visit the shuk because of the art.”

The artists are aware that while the project might not restore the market to its pre-troubled state, art can only ‘do good’ for the people of this beleaguered city.

Этот рынок – едва ли не самый популярный в Иерусалиме, тут охотно делают покупки и горожане, и туристы. Но в последние месяцы продавцы подсчитывают не столько выручку, сколько убытки: насилие на улицах города привело к снижению потока тех, кто посещает этот рынок. Говорят, что количество уменьшилось едва ли не наполовину. Поддаваться страху и унынию мало кто хочет, и если туристы не хотят тут прогуливаться, то художники с большим удовольствием приняли предложение устроить что-то вроде уличной эфемерной галереи. И вот каким получился результат. Рассказывает инициатор проекта Берел Хан: “Вначале, когда мы только обсуждали идею, мы говорили о том, что цвета воздействуют на человеческую психику и настроение, нам хотелось и яркости, и беззаботности, поэтому мы тут же вспомнили о красках, которые поднимают дух и о том, что изображённые на портретах все-таки могут улыбаться. Ну а потом все закрутилось и завертелось, и мы можем сегодня рассказать историю каждой представленной работы и кто, к примеру, на ней нарисован”.

Речь идет не только о современниках, говорят сами авторы. Речь идет об истории еврейского народа и об истории Израиля. Поэтому тут Давид Бен-Гурион, первый премьер министр страны, соседствует с Зигмундом Фрейдом.

“Общая тема – вдохновить людей. Для этого нужны соответствующие примеры. Тех, кто менял мир, в нашей истории насчитывается немало. И не просто менял мир, эти персонажи делали жизнь других лучше. И тут не только евреи, мы говорим в том числе и об универсальных ценностях, которые лежат в основе любой национальной культуры”, – продолжает Берел Хан свой рассказ.

Йоав Мизрахи работает в одном из кафе менеджером, по его словам, “сейчас непросто работать и держать бизнес на плаву. Статус Иерусалима не меняется, нам нужно быть сильными, чтобы пережить нелёгкие времена, и граффити привлекают туристов, мне эта идея кажется очень правильной”.

Торговец Эхуд Кахана доволен переменами, которые в его жизни принесли граффити на рынке: “А мне нравятся рисунки. И они действительно создают позитивную атмосферу, несмотря на нападения и на ситуацию с безопасностью. А очень большой минус я вижу в том, что увидеть их можно только поздним вечером, когда магазины и кафе закрыты. Очень жаль”.

В общей сложности граффити покрывает почти 400 дверей и плотных решёток, которые защищают витрины. Иногда двери специально держат полузакрытыми – это не признак недостаточного гостеприимства, а, скорее, наоборот. Владельцы ресторанов и лавочек хотят, чтобы их покупатели и клиенты полюбовались бы на работы уличных художников.

“Искусство обладает великим терапевтическим эффектом – оно врачует и мозг, и душу, оно даёт возможность отвлечься от повседневных забот и опасений, и сегодня многие приходят не только за покупками, но просто прогуляться и посмотреть на наши граффити”, – резюмирует Берел Хан.

Опубликовано 31.03.2016

Хаг Пурим Самэах!

(из фейсбука) Виктор Топаллер:

Получил просьбы повторить написанный несколько лет назад текст к Пуриму.
Пурим… Праздник победы Добра над Злом. Вчера Зло нанесло очередной удар. «И вот явились к нам они — сказали: «Здрасьте!». Мы их не ждали, а они уже пришли…» – пел Высоцкий. В этой же песне есть и такая строчка: «Только зря они шустры – не сейчас конец игры…»
Поздравляю всех! Несмотря ни на что.

Я не считаю себя религиозным человеком. Больше того: всегда считал и считаю, что среди религиозных деятелей немало людей, сделавших из Веры кормушку, из которой можно безбедно хлебать всю жизнь, при этом поучая окружающих и обвиняя их в недостаточной религиозности и забвении традиций. Кроме того, религиозный фанатизм омерзителен мне в любой религии, в том числе и в иудаизме. Уверен, что фанатик дискредитирует Веру, Б-га и является позором и стыдом для любого истино верующего человека.
Но сегодня я не хочу рассуждать на эту тему и, хотя не могу похвастаться, как уже сказал, особой религиозностью, с громадным удовольствием поздравляю вас с наступающим Пуримом. Честное слово, это волшебный праздник! В этот день вспоминают о чудесном спасении от козней Амана в Персии и благодарят Эсфирь и Мордехая. Причем согласно традиции, веселье должно сопровождаться маскарадом и безудержным пьянством. А напиться надо так, чтобы «не отличать правую руку от левой, а Амана – от Мордехая». Ну это мы запросто, и даже с удовольствием. Но когда я говорю о том, что Пурим – волшебный праздник, я имею в виду нечто другое.
Пурим окутан тайной. Только несколько загадок: почему книга Эсфири – единственная книга еврейского канона до сих пор не найдена в свитках Мертвого моря? Почему Талмуд утверждает, что с Эсфирь кончились времена чудес? Почему в свитке ни разу не упоминается имя Бога? Почему традиция говорит, что после прихода Мессии все книги пророков будут забыты, все праздники будут отменены и только книга Эсфири сохранится, и только Пурим останется навсегда? Почему в этот день можно нарушать библейский завет и переодеваться в женское платье? На все эти и многие другие вопросы нет однозначных ответов. И до сих пор не утихают споры о том, вообще имело ли место историческое событие спасения евреев от геноцида в Персидской империи царицей Эсфирь и Мордехаем две с половиной тысячи лет назад…
Потомки Амалика, внука Исава, антисемиты, были, есть и будут. Никуда они не денутся до тех пор, пока будет существовать питательная среда для их размножения – серость, ощущение собственной бездарности и никчемности, неукротимое желание найти причину своих бед и несостоятельности. То есть, другими словами, – убожество и ограниченность. И борьба с ними, победа сил Добра над силами Зла это уже не просто борьба евреев с юдофобами всех мастей – это общечеловеческое явление.
С каждым днем увеличивется число нападений на евреев, осквернений кладбищ и синагог, а отличительной чертой нового антисемитизма является критика сионизма и политики Израиля. Любимый, прекрасно апробированный советскими идеологами и пропагандонами способ: ненависть к евреям маскируется борьбой с «проклятыми сионистами». Удобно до одури! И вот это подонство взято сегодня на вооружение вроде бы «приличными» странами. Странами, которые не хотят помнить пророческих слов рава Кахане о том, что все попытки скормить крокодилу своего соседа не только подлы и безнравственны, но и глупы: сожрав отданного на растерзание, он обязательно приползет за тобой… Так что сегодня, когда во всем мире махровым цветом расцвел антисемитизм, когда западные демократии в открытую поддерживают убийц, поддерживают тех, у кого на знаменах начертан призыв к уничтожению еврейского народа, Пурим приобретает особое значение.
Потому что одна из основных идей свитка Эсфирь – это идея того, что судьба еврейского народа находится в руках Божественного провидения, что народ будет спасен, что на дереве, которое Аман приготовил для Мордехая, повиснет он сам. И это не притча, не красивая сказка со счастливым концом, – это правда. Потому что уже в двадцатом веке в дни Пурима повисли в петлях нацистские главари, пытавшиеся решить «еврейский вопрос», в дни Пурима капитулировал Саддам, посылавший ракеты на Израиль. И как Аман, нашедший в конце-концов свою петлю. В дни Пурима издох Сталин, издох на пороге планируемой им ликвидации евреев в своей империи. Так было. И так будет. Поэтому не удивляйтесь, когда задергаются на виселицах иранские фашисты и прочие насраллы.
С праздником вас. И евреев. И не евреев. Пурим всех касается – ведь это божественный праздник победы Добра над Злом. И не забудьте напиться так, чтобы не отличить правую руку от левой.

Пурим 2016 в Тель-Авиве, Холоне, Ашкелоне, Сдэ Бокер, Хевроне

Purim_11

Purim_10

Purim_1

Purim_9

Purim_4

Purim_5

Purim_6

Purim_8

lenco_putinhuilo 026  lenco_putinhuilo 027

в Петах-Тикве в ожидании начала празднеств

lenco_putinhuilo 035

и на тель-авивском шуке Кармель

видео с праздника Пурим в Петах-Тикве

Размещено 24 марта 2016

 

Яффо. Блошиный рынок (Шук аПишпишим)

По блошиному рынку с Настей Цветаевой

По блошиному рынку с Настей Цветаевой

Обзор актуальных яффских достопримечательностей

Автор: 12.04.2014 1 комментарий 1359

Блошиный рынок Яффо, он же Шук аПишпишим, с каждым годом привлекает все больше внимания израильтян и туристов. И с каждым годом все меньше этого внимания приходится на долю самой “блохи”, а все больше — на кафе, бары,  магазины и галереи, количество которых растет как на дрожжах.

Сегодня мы прошлись по району Пишпишим с уже “местной” актрисой, дизайнером и блогером Настей Цветаевой, которая живет “на районе” и поделилась с нами своими наблюдениями и любимыми местами.

Кафе Nelly’s Kitchen (28 Yehuda Margoza st.)

Очень часто завтракаю в этом маленьком и уютном заведении. Готовит там сама Нелли, женщина с русскими корнями, даже немного говорящая по-русски. Не знаю, что повлияло, русские корни или что-то еще, но «Нелли’с китчен» — это одно из немногих заведений в Израиле, где вам могут налить …настоящий заварной чай! Да-да, в Израиле очень вкусный кофе, но нет культуры чаепития, из-за чего я очень страдаю. А вот у Нелли можно и выпить чая, и даже купить его, упакованным в красивые коробочки, и забрать домой. Еще я люблю это кафе за то, что там готовят только из фермерских органических продуктов — салаты, супы, запеканки…а мое любимое блюда — куриные паровые котлетки с соусом из манго! Очень рекомендую!

Бутик Sharon Brunsler (13 Amida st.)

Это бутичек, в который я вожу всех своих подруг-туристок, и каждая из них всегда находит тут что-нибудь для себя, а еще чаще хочет скупить сразу добрую треть. Видимо, их бело-серо-черный стиль очень близок москвичкам. По мне так это самый стильный и самый концептуальный магазин на блохе! Кроме одежды здесь продают любопытный винтаж и очень достойный парфюм. Туда хорошо ходить за подарками — всегда найдешь что-то такое, что не стыдно подарить модной подруге!

Кафе-пекарня Margoza (24 Yehuda Margoza st.)

В Израиле очень вкусная выпечка, которую можно найти повсюду, но вот это кафе — оно буквально рекордсмен по вкусности и разнообразию булок в нашем районе блошиного рынка. Так что, если хочется кофе с круассаном, то только туда!

Магазин One bedroom (12 Yehuda Margoza st.)

На блохе достаточно много магазинов и магазинчиков, продающих мебель и штучки для дома, но One Bedroom — пожалуй, самый оригинальный и нетривиальный! Чего тут только нет! И оригинальные светильники, и стильные рамки, и подушки, и одежда израильских дизайнеров, и какие-то штучки типа сантиметра в винтажной коробке, а еще свечи, посуда, текстиль…. Если зайдете — без покупки не сможете выйти.

Лучшая в мире шаверма (под аркой, на углу, рядом с магазином Castro, Yehoshua Ben Prahya st.)

Секрет этой шавермы в потрясающей свежести продуктов! Мясо (можно выбрать — курица или баранина), хумус, овощи, салат, соусы — все такое вкусное и свежее, что у меня каждый раз кружится голова от удовольствия, когда я впиваюсь в эту шаверму зубами. Найти их непросто, но можно: если вы смотрите на магазин Castro на площади с часами (то есть с Турецкой башней), то справа от него есть невзрачная подворотня. Вам в нее, а дальше идите на запах!

Бар Jopiya (3 Rabbi Hanina st.)

Развеселый и атмосферный ночной бар со смешным для русского уха названием. Мы с друзьями так договариваемся о встрече: «Ну что, встречаемся в Жопе?»

Кафе Puaa (8 Rabbi Yohanan st.)

Пуа — самое первое и, как следствие, легендарное кафе на блохе! Это сейчас блошиный рынок в Яффо стал бутик-центром, а когда-то он был самым настоящим блошиным арабским рынком, куда редко ступала нога коренного израильтянина. И вот с Пуа как раз и началась “огламуризация блошки”. Вся мебель и посуда там не укомплектованная, а разрозненная — настоящая, блошиная. Раньше была даже такая система, что можно было купить стол или стул, на котором сидишь. На всей мебели висели ценники. Сейчас уже нет такого, но там по-прежнему очень атмосферно и вкусно! Кстати, там тоже наливают настоящий заварной чай! К чаю рекомендую яблочный пирог с шариком мороженого — он у них просто бесподобен! Когда я была беременна своей дочкой Эстер, то у меня от этих пирогов была настоящая зависимость.

Магазин Shelly Dahari Jewelry&Accessories (14 Rabi Pinhas)

Шелли делает яркие и массивные украшения из пластика в винтажном стиле. Когда Эвелина Хромченко приезжала в Тель-Авив и мы гуляли по “блошке”, она заглянула в магазин к Шелли и не осталась равнодушной! Теперь в эфире «Модного приговора» можно увидеть украшения от Шелли Дахари. Я лично обожаю ее кичевые серьги и колье, но в Москве не все понимают такой стиль, т.к. пластик не вызывает уважения у любительниц Tiffany и Chopard.

Ресторан Flea Market (10 Rabbi Yohanan st.)

Относительно новое заведение, которое уже успело зарекомендовать себя как стильное и вкусное место. Работают днем как ресторан, а ночью — как бар. Утром вообще не работают. Очень часто я там назначаю деловые встречи днем, а вечером с друзьями пропускаю бокальчик красного.

Лавка парфюмера Zelinski&Rozen (10 Rav Pinhas st.)

Лавочка нашего яффского парфюмера — это настоящее открытие и must visit для всех, кто здесь впервые. Сам Эрез (который и Зелински, и Розен в одном флаконе) — очень приятный и харизматичный мужчина. Я лично еще ни разу не ушла от него с пустыми руками!

Интерьерный магазин Hommage (13 Olei Tzion st.)

Еще один красивый и стильный мебельный магазин, в который заходить опасно — хочется купить ВСЁ! Если вы находитесь в процессе обустройства новой квартиры, то вам туда прямая дорога, не пожалеете!

Кафе-бар Sifo (3 Rabbi Nachman st.)

У них очень уютно и мило, много цветов в интерьере, а в туалете стоят “пахучки” от парфюмера Эреза, про которого я писала выше. На завтрак рекомендую выпечку с мягким сливочным сыром и грушами. А вечером, когда Сифо превращается из милого кафе в ночной бар, у них действует прекрасная система на некоторые вина и “каву” (сухое игристое вино) — платите 50 шекелей (примерно 13-14$), и пьете весь вечер, сколько душе угодно!

 

Развалы блошиного рынка (второй поворот налево с Yefet st. по направлению движения транспорта)

Настоящая “блошка”, где действительно продают всякое старье, а не гламурные новоделы, осталась на небольшом пятачке, в самом центре рынка. Настоящие знатоки и любители изредка могут найти там какие-то сокровища, но в основном там представлен всякий хлам: старые кастрюли, поношенная обувь, Барби без рук, видеокассеты с порнушкой, китайские пластиковые бусы и т.д. Но в самом углу этого дурдома есть магазинчик, в котором действительно собраны очень достойные раритеты. Цены там намного выше, чем в центральной части барахолки, но зато и ассортимент радует глаз. Иногда я там нахожу очень красивые винтажные украшения, которые забираю для своего он-лайн магазинчика nastia-olgan.ru

Интерьерный магазин Yosef (16 Pinhas Ben Yair)

Все-таки тема мебельных магазинов не оставляет меня спокойной. Еще один кладезь стильнющих мебелей и аксессуаров для дома! Там можно найти таблички с трогательными надписями, табуретки из срубов, огромные вазы, зеркала во французском стиле, комоды, столы, диваны, шкафы, даже камни — и всё это небесной красоты!

Лавочка на углу (9 Pinhas Ben Yair)

Она намного меньше и теснее, чем вышеописанные магазины с мебелью и аксессуарами для дома, но ассортимент там очень похожий, а цены пониже. Я, например, купила здесь белый комод в стиле шебби-шик перед рождением дочки. Теперь мы храним там ее пижамки и пеленки, и я считаю, что мебель в таком стиле гораздо больше подходит для девочки, чем розовые пластиковые комоды.

Ma’Asiya (3 Rabi Yohanan st.)

Никогда ничего не покупала в этом магазине, но каждый раз, когда прохожу мимо и заглядываю в их витрины, не могу не отметить чувство юмора дизайнера, который придумал шить одежду из вафельных полотенец.

Roni Kantor (4 Rabi Nachman st.)

Еще один магазин, где витрины достойны бОльшего внимания, чем ассортимент. Здесь продаются очень красивые и стильные платья, но, к сожалению, 90% из них — это синтетика. Я не ношу полиэстер, предпочитаю шелк и хлопок, особенно в таком жарком климате, как израильский. Зато каждый раз фотографирую их витрины, настолько нарядно и стильно они оформлены!

Лавка старьевщика (напротив Roni Kantor)

Ровно напротив этого магазина расположилась лавочка старьевщика, у которого можно купить точно такие же стаканы, как в магазине One Bedroom, но только там они продаются за 150 шекелей набор, а тут по 5 шекелей штука. И ещеу него есть целый букет старинных скалок!

Кафе-ресторан Ras Al Hanut (10 Yehuda Margoza st.)

Это новое заведение, где наливают по утрам и очень аппетитно запекают овощи — баклажаны, кабачки, лук и, в том числе, готовят коронное блюдо израильских шефов — запеченную целиком цветную капусту, которая подается на бумаге для выпечки. Здесь ее делают под соусом тахини, но если честно, то в ресторане Abraxas (40 Lilienblum st.), без всякого соуса, она еще вкуснее!

Sofi (3 Rabi Nachman st.)

Я называю этот магазин «Разноцветный». В основном здесь представлена очень стильная и яркая посуда из пластика, а также досочки, полотенца, развеселые эмалированные кастрюльки и ковшики. Я частенько покупаю там всякие мелочи для кухни, которые очень повышают настроение своими цветами и дизайном!

Магазин керамики Yaffa, Jagga & Jamillah (6 Rabi Nachman st.)

Магазин израильских дизайнеров керамики. Здесь вообще очень развита эта тема с керамикой, у израильтян талант делать красивую посуду и очень оригинально и стильно расписывать ее. Если вы ищете какую-то уникальную тарелочку, которой не будет ни у кого больше, то вот это один из магазинов, куда вам надо заглянуть. Кроме керамики там продается еще и текстиль от дизайнера с аргентинскими корнями, которая принтует на свои ткани настоящие…листья! И окрашивает сами ткани в ручную, используя только натуральные природные красители.

Вот они мы с ней на фото, она мне как раз рассказывает про все эти технологии, а я, раскрыв рот от удивления, внимаю.

Кафе-мороженое Capitolina (9 Olei Tzyon st.)

По версии одного из самых уважаемых израильских журналов (сейчас уже не помню названия), это кафе входит в тройку лучших морожениц Израиля. Мне в израильских мороженых нравится то, что прежде, чем выбрать какое-то мороженое, можно все их перепробовать. И Капитолина — не исключение! Мое любимое — французская ваниль с вишней.

 

Другие материалы:

10 пляжей Тель-Авива

Топ-7 мест от Виолетты Малаховой

Тель-Авив Наташи Ворник

Тель-Авив глазами Владимира Широкова

10 “must-visit” мест Тель-Авива

Шук-шук-шук

Улицы рассказывают

Размещено 24.08.15  14:48